Filds medalı laureatı 26 riyaziyyatçıdan süni intellektlə bağlı xəbərdarlıq

Riyaziyyat icması bəyanat dərc edib: ona görə, süni intellekt şirkətlərinin böyük dil modellərini riyaziyyat tədqiqatlarına yönəltmə tərzi elmin özünə ziyan vurur. "A Severe Misalignment of AI in Mathematics" adlı sənəd mathandai.org saytında yerləşdirilib və 10.5281/zenodo.22737750 DOI nömrəsinə malikdir.

Filds medalı laureatlarının imzaladığı bəyanat

Bəyanatın altında riyaziyyatın ən nüfuzlu mükafatı olan Filds medalını qazanmış 26 şəxsin imzası var: Artur Avila, Mancul Barqava, Pyer Delin, Saymon Donaldson, Vladimir Drinfeld, Martin Hayrer, Cun Hu, Maksim Kontseviç, Ceyms Meynard, Şiqefumi Mori, Nqo Bao Çau, Andrey Okunkov, Peter Şolze, Terens Tao, Marina Vyazovska, Sedrik Villani və Efim Zelmanov.

İmzaçılar son aylarda dil modellərinin riyazi imkanlarının kəskin artdığını, modellərin riyaziyyatın bir çox sahəsində mühüm açıq problemləri həll edə bildiyini qəbul edirlər. Etiraz irəliləyişin özünə deyil, onun hansı istiqamətə yönəldilməsinədir.

Məsələ həlli alətdir, məqsəd deyil

Sənədə görə, tədqiqat riyaziyyatı forma, ədəd və təbiət hadisələrinin əsas strukturunu anlamaqla bağlıdır. Məşhur problemlər icmanın anlayış səviyyəsini ölçdüyü mayaklara çevrilib; onlardan birinin həlli həmişə yeni düşüncələrin və metodların əlaməti olub və riyaziyyatçılar bu metodları məruzələr, müzakirələr və sadələşdirmələr yolu ilə öyrəniblər.

Bəyanat xəbərdarlıq edir ki, "doğru/yalnış" ifadələrin sürətlə kütləvi istehsalı yeni ideyaların boy verdiyi münbit torpağı məhv edə bilər. Həllər çox vaxt tələsik elan olunur və yeni metodların ayrılması, düzgün mətnin yazılması, əvvəlki işlərə istinad üçün vaxt qalmır — bu isə müəlliflik və plagiatla bağlı ciddi suallar doğurur. Müəlliflər əlavə edirlər ki, AI ideyalarını inkişaf etdirib kanona daxil edəcək riyaziyyatçılar olmadan bu ideyalar heç vaxt canlanmayacaq və tədqiqatçılar arasındakı insani bilik ötürmə zənciri itəcək.

İntellektual əmək barədə daha geniş xəbərdarlıq

İmzaçılar problemi daha geniş kontekstdə görürlər: AI-dən istifadənin nəticələri ilə onun ilkin məqsədi arasındakı uyğunsuzluq digər elmi və yaradıcı peşələrə də aiddir və bəşəriyyətin üzləşəcəyi suallara işarə edir.

Sənəd AI-ı tamamilə inkar etmir; əksinə, onun əsl riyazi tədqiqatı gücləndirmək və sürətləndirmək potensialı olduğunu bildirir. Bunun baş verib-verməyəcəyi böyük ölçüdə texnologiyanı idarə edən insanların qərarlarından asılıdır; məsələnin isə həm riyaziyyat icmasında, həm bu sistemləri hazırlayan şirkətlərdə, həm də cəmiyyət səviyyəsində təcili müzakirəsi tələb olunur.