Gravity Linux LLM dəstəyi ilə M4 Mac mini-də Linux işə salıb

Müasir Apple Silicon Mac-lər üçün Fedora əsaslı distributiv olan Gravity Linux ilk versiyasını yayımlayıb: Early Alpha Apple M4 Mac mini-də GPU sürətləndirməsi ilə KDE Plasma masaüstünü işə salır. Tərtibatçıların sözlərinə görə, buraxılış gündəlik istifadə üçün deyil, tərtibatçılar və test edənlər üçündür.

Artıq işləyənlər

Alpha versiyaya ekran nəzarətçisi (DCP) və GPU dəstəyi daxildir və OpenGL 3.3 ilə OpenGL ES 3.0 səviyyəsinə çatır; masaüstü isə Wayland üzərində KDE Plasma-dır. Quraşdırma macOS-dan tək bir shell əmri ilə başlayır: quraşdırıcı diskin ölçüsünü dəyişir, buraxılışı yükləyir və qalan addımlarda istifadəçini müşayiət edir.

Hələ işləməyənlər

Layihə məhdudiyyətləri açıq şəkildə sadalayır: suspend, USB-C portlarından görüntü çıxışı (HDMI işləyir) və Thunderbolt/USB4 dəstəklənmir. Enerji sərfiyyatı gözləniləndən yüksək ola bilər, dinamiklərin maksimum səsi təhlükəsizlik səbəbilə məhdudlaşdırılıb, söndürmə və yenidən başlatma isə qeyri-sabitdir. Bundan başqa, versiya məhdud testdən keçib və beta versiyaya keçid yolu olmaya bilər, yəni tam yenidən quraşdırma ehtimalı nəzərə alınmalıdır. Layihənin bildirdiyinə görə, bunlardan başqa bütün funksiyalar işləyir və yoxlanılıb.

LLM-lər və Asahi Linux-dan ayrılma

Phoronix-ə görə komanda tərs mühəndislik işində OpenAI Codex və Claude Code-dan istifadə edir; layihənin gravity-m4 Git budağında bu alətlərin izi görünür. Layihənin Asahi Linux-dan ayrı fəaliyyət göstərməsinin səbəbi də budur: layihənin FAQ bölməsində deyilir ki, Gravity Linux «əvvəlcə Asahi Linux-dan siyasət fərqinə, xüsusən də LLM istifadəsinə görə ayrılıb». Asahi Linux-un generativ AI siyasəti isə Asahi-yə mühüm töhfələrdə bu cür alətlərdən istifadəni geniş şəkildə qadağan edir.

Eyni zamanda komanda bütün işin clean room tərs mühəndisliklə görüldüyünü bildirir: Apple-ın mənbə koduna, disassembly çıxışına və ya sızdırılmış materiallara baxılmır, bu materiallara çıxışı olan töhfəçilər isə uyğun komponentlərdə işləyə bilməz. Layihə Asahi Linux-a hörmətini və Apple Silicon-da Linux işlətmək kimi ortaq məqsədi vurğulayır.

Növbəti addımlar

M4 Mac mini yalnız başlanğıcdır. Komanda dəstəyi MacBook Neo və qalan M4, M4 Pro və M4 Max cihazlarına genişləndirməyi planlaşdırır; M5 və M6 çipləri də planlara daxildir. Uzunmüddətli məqsəd bütün işi Linux nüvəsinə və asılı olduğu userspace layihələrinə ötürməkdir. Layihənin sözlərinə görə, bu alınarsa Gravity Linux distributivi tamamilə yox olacaq, çünki onun dəstəyi bütün digər distributivlərin hissəsinə çevriləcək.