Brookings: ABŞ-ın AI infrastrukturuna investisiyaları 2032-ci ilə qədər 10,3 trilyon dollara çatacaq

Brookings-in yeni araşdırmasına görə, ABŞ 2025–2032-ci illərdə süni intellekt infrastrukturuna — verilənlər mərkəzləri, enerji sistemləri, şəbəkə avadanlığı və xüsusi çiplərə — təxminən 10,3 trilyon dollar investisiya yönəldəcək. Bu, ölkənin ÜDM-inin ildə orta hesabla 3,63%-i deməkdir.

Dəmiryolu və magistral yollar bumundan böyük

"Financing the AI Buildout" adlı tədqiqat Brookings Papers on Economic Activity (BPEA) konfransı üçün hazırlanıb. Müəllifi, Columbia University-dən Stijn Van Nieuwerburgh illik investisiyanın ÜDM-in orta hesabla 3,63%-i olacağını hesablayır — bu dəmiryolu bumundan (2,24%), magistral yollardan (1,13%) və telekom-fiber dövründən (1,10%) yüksəkdir.

Əsas ssenariyə görə, 2032-ci ilə qədər ABŞ-da təxminən 183 GVt yeni verilənlər mərkəzi gücü istifadəyə veriləcək. 200 MVt gücündə tipik AI kampusu təxminən 8,2 milyard dollar başa gəlir; layihənin tam reallaşması isə ABŞ-ın yaşayış sektorunun elektrik istehlakını təxminən iki dəfə artıracaq.

Kapital xərcləri pul axınını üstələyir

Oracle, Microsoft, Amazon, Meta və Alphabet-in ümumi kapital xərcləri 2020-ci ildə təxminən 97 milyard dollar idi, 2025-ci ildə 400 milyardı keçdi, 2026-cı ildə isə 800 milyardı ötəcəyi gözlənilir — beləcə ilk dəfə beş şirkətin birləşmiş əməliyyat pul axınını üstələyəcək.

Bu fərq maliyyələşdirməni icarə, birgə müəssisə, layihə borcu və özəl kreditə yönəldir. Morgan Stanley-nin hesablamasına görə, 2025–2028-ci illərdə lazım olan təxminən 2,9 trilyon dolların yarısından çoxu xarici kapitaldan gələcək.

Risk balansdankənar sahəyə keçir

Meta-nın təxminən 2 GVt gücündə və 30 milyard dollarlıq Hyperion layihəsi bu strukturların necə işlədiyini göstərir: Meta layihənin 80%-ni Blue Owl-a satdı, yaranan birgə müəssisə Beignet isə 2025-ci ilin oktyabrında 27 milyard dollarlıq istiqraz buraxdı. Borc aktivin dəyərinin təxminən 90%-ni ödəyir.

Van Nieuwerburgh xəbərdar edir ki, risk şəffaf balansdaxili maliyyələşdirmədən AI tələbi və azsaylı icarəçilərin kredit keyfiyyətindən asılı olan qeyri-şəffaf strukturlara keçir. Moody's-in hesablamasına görə, hiperskalyerlərin təxminən 970 milyard dollarlıq icarə öhdəliyi var və bunun 660 milyardı hələ balanslarda əksini tapmayıb. Müəllif yazır ki, AI infrastrukturunu sistemli risk adlandırmaq hələ tezdir, amma prioritet ölçmə və şəffaflığın yaxşılaşdırılmasıdır.