Claude CRISPR-a bənzər təkrarlarla yeni ferment sistemi kəşf edib

Yeni biologiya qrupundan ilk nəticələr

Anthropic 2026-cı ilin yazında yaratdığı həyat elmləri qrupunun ilk nəticələrini açıqlayıb. Qrup ümumi təyinatlı süni intellekt modellərinin bioloji kəşfləri sistemləşdirib sürətləndirə bilməsini yoxlamaq üçün yaradılmışdı. Şirkətin alimləri yalnız ilkin tapşırıqda və laboratoriyada iştirak edib; Claude isə bakteriyaları yoluxduran viruslarda — bakteriofaqlarda — əvvəllər təsvir edilməmiş ferment sistemi tapıb. Sistemin quruluşu CRISPR-ı xatırladan DNT təkrarları massivi ilə bağlıdır.

Sistem array-associated reverse transcriptases, qısaca ART adlandırılıb. O, RNT-ni DNT-yə köçürən əks transkriptaza fermenti üzərində qurulub. Nəhəng bakteriofaqda tapılan bu fermentin özü əvvəlki tədqiqatlarda təsvir edilmişdi, lakin Anthropic-ə görə sistemi müəyyən edən xüsusiyyətləri — kodlaşdırmayan DNT massivini və funksiyası bilinməyən zülalı — ilk dəfə Claude görüb.

950 agent, 21 saat, 210 milyon token

Şirkətin sözlərinə görə, onun iştirakı ilkin tapşırıq və laboratoriya işi ilə məhdudlaşıb. Claude agentləri böyük DNT bazasını nəzərdən keçirib, 200 000-dən çox əks transkriptaza toplayıb, 3 500 yeni namizəd sistemi seçib və onları ən inandırıcı 20-yə qədər azaldaraq hər biri üçün oxunaqlı hesabat hazırlayıb. Şirkətə görə, təcrübəli alim üçün bu cür analiz həftələr, bəzən aylar çəkir.

Agentlərdən biri qeyri-adi əks transkriptazanın geninin yanında tandem təkrarlar massivini görüb. O, təkrarları sayıb, aralarındakı məsafəni ölçüb, düzülüşü məlum sistemlərlə müqayisə edib və bu naxışın əvvəl qeyd edilib-edilmədiyini axtarıb. Təxminən 950 agentin 210 milyon token sərf etdiyi 21 saatlıq axtarışdan sonra namizəd laboratoriyada yeni bioloji sistem kimi təsdiqlənib.

Funksiyası hələ bilinmir, iş pre-print kimi dərc edilib

ART üç hissədən ibarətdir: əks transkriptaza, yanındakı partnyor gen və düzülüşü CRISPR massivini xatırladan, bərabər məsafəli DNT təkrarlarından ibarət uzun massiv. Bu xüsusiyyətləri bir arada daşıyan yalnız bir neçə sistem məlumdur və hamısı proqramlaşdırıla biləndir: DNT-ni kəsir, köçürür və yerləşdirirlər. İlk təcrübələr göstərir ki, ART massivi qısa RNT-lər dəsti kimi ifadə olunur; funksiyası hələ bilinmir, təcrübələr davam edir və Anthropic işi pre-print kimi dərc edib.

CRISPR genom redaktəsinin pionerlərindən biri, MIT və Broad Institute professoru Feng Zhang pre-printi nəzərdən keçirib: "Bu, AI agentlərinin bioloji kəşfə necə töhfə verə biləcəyinin təsirli nümunəsidir. Əks transkriptazalarla bağlı RNT təkrarları massivlərinin müəyyən edilməsi həqiqətən maraq doğurur və əlavə tədqiqata layiqdir."