Sent-Luisdə yanlış həbs: Amazon Rekognition-ın rolu məhkəmədə

Amazon Web Services, polisin maskalı şübhəlinin aşağı keyfiyyətli fotosuna üz tanıma tətbiq etdiyi üçün təxminən 17 ay həbsdə qalan Sent-Luis sakini Kristofer Qatlinin federal iddiasında cavabdeh kimi əlavə edildi.

2026-cı ilin avqustunda verilmiş dəyişdirilmiş iddiada AWS ilk dəfə cavabdeh kimi göstərilir, təhqiqatçıları Qatlinə aparan identifikasiyada istifadə olunan texnologiya isə Amazon Rekognition kimi qeyd edilir. İddiaya görə, həbs polisin pis işindən, kifayətsiz təlimdən və qüsurlu tanıma sistemindən qaynaqlanıb. Bunlar iddialardır və iş hələ tamamlanmayıb.

İş necə başladı

Hər şey 2020-ci il dekabrın 7-də Sent-Luis dairəsinin şimalında MetroLink mühafizə işçisinə hücumla başladı. Zərərçəkən polisə hücum edənləri xatırlamadığını dəfələrlə dedi. Detektivlər təhlükəsizlik kamerası yazısını əldə etdilər və hücum edənlərdən birinin təsvirini St. Louis Mugshot Recognition Technology sisteminə yüklədilər.

Məhkəmə sənədləri təsviri dənəvər, bulanıq və şübhəlinin üzünün üstündən, uzaqdan çəkilmiş kimi təsvir edir; kapüşon və tibbi maska üzünün bir hissəsini örtürdü. Sistem buna baxmayaraq Qatlin də daxil olmaqla namizədlər qaytardı, halbuki axtarışdan əvvəl polisin ona dair heç bir məlumatı yox idi.

Fotoşəkil sırası və həbs

2021-ci ilin avqustunda polis Qatlinin fotosunu zərərçəkənə altı nəfərdən ibarət sırada göstərdi. Bədən kamerası yazısı göstərdi ki, o əvvəlcə başqa kişiyə meyl etdi, sonra tərəddüd etdi, daha sonra polis onu geyimi nəzərə almağa təşviq etdi. Sonda Qatlini seçdi və bu identifikasiya ittihamın əsası oldu.

Qatlin 2021-ci il avqustun 14-də həbs edildi. 75 000 dollarlıq nağd girovu ödəyə bilmədiyi üçün iş davam edərkən təxminən 17 ay həbsdə qaldı; ittihamlar 2024-cü ilin martına qədər qüvvədə idi.

İttihamlar ləğv edildi, iddia bərpa olundu

İş müdafiə vəkillərinin bədən kamerası yazısını əldə etməsindən sonra dağılmağa başladı. 2024-cü ilin fevralında hakim Brayan Mey identifikasiyanı yolverilməz saydı: polis qərəzsiz sıra prosedurlarından kənara çıxmışdı. Növbəti ay prokurorluq ittihamları ləğv etdi.

Qatlin 2025-ci ilin yanvarında polislərə, Sent-Luis şəhərinə və dairəsinə qarşı iddia qaldırdı. 2025-ci ilin oktyabrında ABŞ magistrat hakimi Ebbi Krayts-Leoni şəhərin və polis Metyu Vellin etiraz etdiyi tələblərin çoxunu ləğv etməkdən imtina etdi və iddiaların baxılmasına icazə verdi. Qərar məsuliyyəti müəyyən etmir.

Amazon-un sənədləri nə deyir

AWS-nin cari Rekognition sənədləri bildirir ki, texnologiya insanın üzü tanıya bilməyəcəyi qədər bulanıq və ya dənəvər təsvirləri, yaxud üzü böyük ölçüdə örtülü kadrları dəstəkləmir; kəskin təsvirlər tövsiyə olunur, maskadan çəkinmək məsləhət görülür. Bu, 2021-ci ildə hansı versiyanın istifadə edildiyini və proqramın səhv edib-etmədiyini göstərmir.

AWS bildirir ki, üz müqayisəsi nəticələri digər dəlillərlə birlikdə qiymətləndirilməli və bunlar qəti identifikasiya deyil, ehtimal proqnozudur. 2025-ci ilin yanvarında dərc olunan The Washington Post araşdırması 23 polis idarəsindən 15-nin süni intellektlə müəyyən edilmiş bir şübhəlini müstəqil dəlil olmadan həbs etdiyini göstərdi.