Ən böyük məhsuldarlıq rıçağı AI deyil, güclü mədəniyyətdir

Əvvəlcə mədəniyyət, sonra vasitələr

İnjinirinq liderliyi üzrə yazan Qreqor Oyşterşek yeni məqaləsində sektorun AI vasitələri barədə çox, onların istifadə olunduğu mühit barədə isə çox az danışdığını iddia edir. 13 ildən artıq injinirinq təcrübəsinə, o cümlədən injinir və injinirinq meneceri rollarına əsaslanaraq tezisini açıq qoyur: güclü mədəniyyətdən daha yaxşı məhsuldarlıq rıçağı yoxdur və heç bir AI vasitəsi bundan böyük qazanc verməyəcək.

Ən kəskin xəbərdarlığı 2025-ci ildə və 2026-nın əvvəlində dəfələrlə eşitdiyini söylədiyi bir cümləyə aiddir: "Bunu AI ilə qurmaq indi çox asandır və bizə o qədər insan lazım deyil". CEO, CPO və ya daha pisi CTO tərəfindən deyildikdə bu cümlə psixoloji təhlükəsizliyi dağıdır, çünki insanlar hələ də lazım olub-olmayacaqlarını düşünməyə başlayır.

AI nə üçün mövcudu gücləndirir

Oyşterşek son məhsulun mədəniyyəti əks etdirdiyini əsaslandırmaq üçün Konvey qanununa — təşkilatların öz ünsiyyət strukturunu kopyalayan sistemlər yaratmağa məcbur olması müşahidəsinə — istinad edir. Komandalar pis ünsiyyət qurursa, məhsul da pisdir; yaxşı birlikdə işləyirlərsə, məhsul yaxşı olur. Mədəniyyəti sağlamlığa bənzədir: o olmadan başqa heç nə yaxşı alınmır.

AI bu tənliyi dəyişməkdən çox, onu vurur: pis ünsiyyət və pis arxitektura daha da pisləşir, aydın arxitekturaya malik sağlam komanda isə modelə "yaxşı"nın necə göründüyünə dair daha yaxşı bir layihə verir. Sabit proseslər olmadan hamı sadəcə yanlış istiqamətdə daha sürətlə hərəkət edir.

Vəziyyətinə əmin olmayan komandalar üçün məqalə bir sıra suallar təklif edir: insanlar nəyə cavabdeh olduqlarını bilirlərmi; lazımsız təsdiqlər olmadan qərar verə bilirlərmi; rəhbərliyə etiraz etməkdə özlərini təhlükəsiz hiss edirlərmi; komandalar bir-birinə güvənirmi; prioritetlər aydındırmı; konstruktiv şəkildə razılaşmaya bilirlərmi; nəticələr mükafatlandırılırmı; nəyi və nə üçün qurduqlarını anlayırlarmı; və uğursuzluqlardan öyrənirlərmi, yoxsa günahkar axtarırlarmı.

FOMO, maraqlar və mesajlar

Məqalə rəhbərləri panik alışlardan da çəkindirir. Lider hansısa vasitə ilə rəqibin "10 dəfə məhsuldar" olduğunu oxuyanda öz komandasını günahlandırmağa başlayır; bu, etimadsızlıq siqnalıdır və bunu ilk növbədə injinirlər hiss edir. Bu cür iddiaların çoxu, müəllifin qeyd etdiyi kimi, məhsulu və ya tərəfdaşlığı satan tərəfdən gəlir, ona görə rəqəmin arxasındakı maraqlar siyasətə çevrilməzdən əvvəl araşdırılmalıdır.

Mənimsəmə barədə tövsiyəsi AI-ı əvəzedici kimi təqdim etməyi dayandırıb onu daha bir vasitə kimi göstərməkdir — injinirlərin vaxtilə versiya nəzarətini və ya bulud platformalarını öyrənməsi kimi. Yaxşı injinirlər işi daha yaxşı görməyə kömək edən vasitələri öyrənir. Mənimsəmə aşağıdan yuxarı işləyir, heç vaxt yuxarıdan aşağı deyil və "AI-ın mənimsənilməsi alət problemi deyil, liderlik problemidir". Məqsəd isə istifadə göstəriciləri deyil, biznes nəticələri olmalıdır.

Soruşmağa dəyər sual

2025-ci ilin iyulunda şirkətlərin AI dövründə daha çox injinir işə götürməli olduğunu müdafiə edən Oyşterşek bu mövqeyində qalır: güclü mədəniyyət olduqda daha çox insan məhsuldarlığı qat-qat artırır və bazara çıxma sürəti ən sürətli komandaları mükafatlandırır.