Hacker News reytinqi əslində necə işləyir: xallar, mübahisə və cərimələr

Ken Şirriffin 2013-cü ildə dərc etdiyi təhlil Hacker News istifadəçiləri bir yazının ana səhifədən niyə qəfil yox olduğunu soruşanda hələ də xatırlanır. Müəllif bir neçə gün ərzində hər dəqiqə /news və /news2 səhifələrini yoxlayıb, saytın dəqiqədə iki səhifə limitinə riayət edib, HTML-i Beautiful Soup ilə təhlil edib, nəticələri isə matplotlib ilə qrafiklərə çevirib.

Xallar və yenidən sıralama dövrü

Dərc olunan formula Arc serverinin əlçatan versiyasından götürülüb: yazının mövqeyini səslər, dəqiqələrlə yaşı və bir neçə əmsal müəyyən edir. Qravitasiya 1.8, zaman bazası 120 dəqiqədir; URLsiz yazılar, yüngül paylaşımlar və zarafatlar üçün ayrıca əmsallar var. Yaşın dərəcəsi səslərdən böyük olduğu üçün istənilən xal son nəticədə sıfıra düşür — buna görə heç nə ana səhifədə uzun müddət qalmır.

Reytinq hər baxışda bütün yazılar üçün yenidən hesablanmır: yazı səs aldıqda yenidən sıralanıb yerinə keçir, siyahının qalan hissəsi dəyişməz qalır. Bundan əlavə, hər 30 saniyədə ilk 50 yazıdan biri təsadüfi seçilib yenidən sıralanır, səhifələr isə 90 saniyəyə qədər keşlənə bilər. Buna görə səs toplamağı dayandıran yazı dəqiqələrlə yanlış yerdə qala bilər.

Cərimə sistemi

Dərc olunan kod əsasən doğru çıxdı, lakin real sistem istifadəçilərin güman etdiyindən qat-qat çox cərimə tətbiq edir. Ana səhifədəki yazıların təxminən 20%-i cərimə almışdı; ikinci səhifədə bu göstərici 38%-dir. O vaxt başlığında NSA olan hər yazı avtomatik 0.4 cərimə alırdı; müəllif awesome, bitcoin və bubble kimi sözləri yoxlayıb belə effekt tapmadı. Bir çox domen də 0.25-dən 0.8-ə qədər avtomatik cərimə daşıyırdı: github.com, medium.com, reddit.com, youtube.com, arstechnica.com və theguardian.com bunların arasındadır. Şirriff məşhur mənbələrdən gələn yazıların paralel göndərildiyi və layiqindən çox səs topladığı, avtomatik domen cərimələrinin isə bu effekti tarazlaşdırdığı nəzəriyyəsini qeyd edir.

Cərimə əmsalı praktikada sərtdir: 0.4 hər səsin 0.3 səs sayılması, yəni yazının normaldan 66% daha sürətli düşməsi deməkdir; 0.1 isə hər səsin 0.05 səs olması deməkdir.

Ən görünən cərimə mübahisəlilikdir. Dərc olunan koddakı contro-factor 20-dən çox şərh olduqda və şərhlər səsləri üstələdikdə işə düşür və yazını səs/şərh nisbətinin kvadratı ilə azaldırdı. Şirriff praktikada bunun 40 şərhdə işə düşdüyünü görüb və dərəcənin 2 deyil, 3 olduğunu güman edir. Təsir qəflətidir: 5-ci yerdə olan paylaşım 40 şərhə çatdığı anda 22-ci yerə düşdü, digəri isə ilk 60-dan tamamilə yox oldu.

Bu nə deməkdir

Ana səhifə səslərin saf meritokratiyası deyil: zirvədə çox vaxt ən yüksək xal toplamayan yazı olur və bir gündə cərimə alan ana səhifə yazılarının siyahısı müəllifin gözlədiyindən uzun olub. Şirriffin öz yazısı ana səhifəyə çıxdıqdan dəqiqələr sonra 0.2 cərimə aldı; müəllifin sözlərinə görə, cərimə olmasaydı yazı 5-ci yerə çatacaqdı. Sonradan ona səs halqası detektorunun səhvən işə düşdüyü bildirildi. Yekun məsləhət aydındır: yazının şərhi səsindən çoxdursa, əlavə edilən şərh onu tamamilə məhv edə bilər.