NetBSD layihəsi on doqquzuncu böyük buraxılışını yayımladı. NetBSD 11.0 64-bit RISC-V portu, daha yaxşı POSIX.1-2024 və C23 uyğunluğu, x86 üçün sürətli MICROVM nüvəsi və uzun avadanlıq yeniləmələri siyahısı gətirir.

NetBSD 11.0 buraxıldı

NetBSD layihəsi özünün sərbəst və portativ Unix tipli əməliyyat sisteminin on doqquzuncu böyük buraxılışı olan NetBSD 11.0-ı yayımladı. Buraxılış elanı 2026-cı il iyulun 30-da layihənin saytında dərc olundu, avqustun 1-də isə NetBSD bloqunda tərtibatçı Martin Husemann-ın yazısı çıxdı. Layihənin sözlərinə görə, bu dövr xeyli uzanıb, çünki kodu dondurmazdan əvvəl üçüncü tərəf komponentlərinin sabit buraxılışlarını gözləyiblər.

RISC-V dəstəyi və standartlara uyğunluq

Əsas yenilik 64-bit RISC-V üçün yeni portdur: bu, NetBSD-nin həmin arxitekturanı dəstəkləyən ilk sabit buraxılışıdır. Port StarFive JH71XX əsaslı qurğuları — VisionFive 2 və PINE64 STAR64 — həmçinin QEMU-nu əhatə edir. Buraxılış həm də POSIX.1-2024 və C23 interfeyslərinə uyğunluğu yaxşılaşdırır və compat_linux(8) daxilində Linux sistem çağırışlarının emulyasiyasını genişləndirir: epoll (kqueue üzərində qurulub), POSIX mesaj növbələri, statx, close_range, waitid, clone3, inotify və digərləri.

microVM nüvəsi və yeni aparat

x86 üçün NetBSD 11.0-da i386 və amd64 üçün PVH yükləmə və VirtIO MMIO-dan istifadə edən ayrıca MICROVM nüvəsi təqdim olunur; layihənin iddiasına görə, o, 2020-ci illərin x86 prosessorlarında təxminən on millisaniyəyə yüklənir. Digər yeniliklər arasında Qualcomm-un Snapdragon X Elite platformasına ilkin dəstək, Motorola 68000 portunu QEMU-da işlətmək üçün virt68k portu, npf firewall-da ikinci səviyyə və istifadəçi/qrup filtrləmə, həmçinin Arm, x86 və köhnə avadanlıq üçün uzun sıra təkmilləşdirmələr var — o cümlədən Nintendo Wii üçün aparat sürətləndirməsi və macppc-də standart olaraq işə salınan PaX MPROTECT və ASLR.

Buraxılış prosesi və yeniləmə

Quraşdırma obrazları artıq 700 MB-dan kiçik CD-ROM obrazlarına və tam ölçülü DVD obrazlarına bölünüb; layihə CD ölçüsü məhdudiyyəti sizin üçün aktual deyilsə, "-dvd.iso" variantlarını tövsiyə edir. NetBSD 11.0 bir neçə açıq təhlükəsizlik pullup sorğusu ilə buraxıldı; tərtibatçıların sözlərinə görə, onlar buraxılışdan qısa müddət sonra sabit budağa əlavə olunacaq və iki ay ərzində çıxarılması hədəflənən NetBSD 11.1-in tərkib hissəsi olacaq. Əvvəlki buraxılışdan yeniləyərkən əvvəlcə nüvəni və modulları, sonra istifadəçi məkanını yeniləmək lazımdır.

NetBSD 11.0 buraxıldı: ilk sabit 64-bit RISC-V portu