Tcl/Tk 9.1 buraxıldı: Unicode normallaşdırma, yeni əmrlər və ilkin RTL dəstəyi

Tcl/Tk layihəsi Tcl/Tk 9.1.0-ı 29 sentyabr 2026-cı ildə buraxıb. Layihənin buraxılış səhifəsinə görə, versiya Tcl/Tk 9.0 əsasına yeni imkanlar və interfeyslər əlavə edir. Tcl skript dilidir, Tk isə onun müşayiət edən qrafik interfeys kitabxanasıdır.

Səhifədə Tcl 9.1 və Tk 9.1 yenilikləri ayrı-ayrı sadalanır.

Tcl 9.1: yeni əmrlər

Dilə dörd yeni əmr əlavə edilib. unicode Unicode normallaşdırmasını yerinə yetirir, timer mikrosaniyə dəqiqliyi ilə monoton saat verir, lfilter siyahıdan elementləri seçir, interp set isə alt interpretatorda dəyişənlərə giriş imkanı yaradır.

subst-a üç yeni parametr əlavə edilib: -backslashes, -commands və -variables, switch-ə isə -integer. expr-də artıq C99 riyazi funksiyalarının bir hissəsi əlçatandır. Layihə həmçinin böyük siyahıların yaddaş səmərəliliyi üçün siyahının daxili strukturunu təkmilləşdirib və 64-bit ölçü dəstəyini genişləndirib.

Tk 9.1: interfeys yenilikləri

Tk tərəfində ən mühüm əlavə tətbiqlərin əlçatanlığını artıran ekran oxuyucusu dəstəyidir. İkitərəfli mətn, yəni sağdan sola yazılar üçün ilkin dəstək də meydana çıxıb.

Yeni vidcet ttk-nin toggleswitch-idir, yeni əmr isə tk attribtable-dır. ttk treeview və notebook-a genişləndirilmiş vəziyyətlər əlavə edilib, etiketlərdə fırlanmış mətnin göstərilməsi mümkün olub. listbox seçim rəngləri yenilənib, bildiriş və dialoq pəncərələri fiziki ekran genişliyi ilə məhdudlaşdırılır.

macOS Aqua-da send əmri yenidən işlənib, mənfi ekran məsafələrinin emalı əlavə edilib, Windows XP-nin köhnəlmiş görünüş dəstəyi çıxarılıb.

C səviyyəli dəyişikliklər

Bir neçə yeni C rutini əlavə edilib: Tcl_IsEmpty, Tcl_GetEncodingNameForUser, Tcl_AttemptCreateHashEntry və Unicode normallaşdırması üçün nəzərdə tutulmuş Tcl_UtfToNormalized*, siyahılarla işləmək üçün isə Tcl_ListObjRange, Tcl_ListObjRepeat və Tcl_ListObjReverse. Yeni vaxt API-si Tcl_Time əvəzinə long long tipindən istifadə edir.

Uyğunluq qaydaları da dəyişib: tətbiqlər artıq işə salınma üçün mütləq Tcl_FindExecutable və ya TclZipfs_AppHook çağırmalıdır. macOS-da fayl yolları registrə həssas olmayan hala gəlib, Windows-da isə auto_execok və exec axtarış mexanizmi yenidən işlənib; skript kitabxanası və kodlaşdırmalar üçün axtarış qaydaları da yenidən müəyyən edilib.

Kontekst

9.1 versiyası 64-bit məlumatlar, 2 GB-dan böyük dəyərlər, zip arxivlərini fayl sistemi kimi qoşma və daxili arxivlərdən tətbiq işə salma dəstəyini gətirən 9.0 xəttinə əsaslanır. 9.0-da epoll və kqueue istifadə edən hadisə emalı nüvəsi də yenilənib, Tk-yə isə əməliyyat sistemi bildirişlərinə, çap və sistem tepsisinə giriş əlavə edilib.