ABŞ apellyasiya məhkəməsi Anthropic-in təchizat zənciri riski kimi tanınmasını təsdiqləyib

Vaşinqtondakı federal apellyasiya məhkəməsi cümə günü Pentaqonun Anthropic-i qara siyahıya salmasını təsdiqləyib və şirkətin şikayətini rədd edib. Qərar 2-1 səs nisbəti ilə qəbul olunub; bununla Anthropic ilə Tramp administrasiyası arasında aylarla davam edən mübahisə yeni mərhələyə keçib.

Məhkəmə nə qərara aldı

Kolumbiya Dairəsi Apellyasiya Məhkəməsi Anthropic-in Müdafiə Nazirliyinin qadağasının özbaşına, səlahiyyətsiz və konstitusiyaya zidd olduğu barədə arqumentini əsassız sayıb. Çoxluq rəyini hakim Gregory Katsas yazıb, ona hakim Neomi Rao qoşulub; hər ikisini prezident Donald Tramp təyin edib. Corc H. V. Buş tərəfindən təyin edilmiş hakim Karen LeCraft Henderson isə azlıq rəyi verib.

Katsas yazıb: "Nazirliyin, Claude-un Nazirliyin informasiya sistemlərinə inteqrasiyasının Nazirlik və ya onun podratçıları tərəfindən davam etdirilməsinin qanunla nəzərdə tutulmuş milli təhlükəsizlik riski yaratdığı qənaətinə gəlmək üçün kifayət qədər əsası var idi".

Mübahisə necə başladı

Anthropic ABŞ-ın bir çox qurumu ilə, o cümlədən Müdafiə Nazirliyi ilə erkən tərəfdaş idi və 2025-ci ilin iyulunda Pentaqonla 200 milyon dollarlıq müqavilə imzalayıb. Həmin ilin sentyabrında Claude-un GenAI.mil platformasında yerləşdirilməsi ilə bağlı danışıqlar pozulub: nazirlik modellərə bütün qanuni məqsədlər üçün qeyri-məhdud çıxış istəyirdi, şirkət isə texnologiyasının tam muxtar silahlar və ya vətəndaşların kütləvi nəzarəti üçün istifadə olunmayacağına dair zəmanət tələb edirdi. Müdafiə naziri Pit Heqset Anthropic-i "ABŞ silahlı qüvvələrinin əməliyyat qərarlarına veto qoymağa çalışmaqda" ittiham edib.

Mart ayında Müdafiə Nazirliyi Anthropic-i təchizat zənciri riski kimi tanıyıb və şirkətin ABŞ-ın milli təhlükəsizliyinə təhdid yaratdığını iddia edib. Bu qərar ABŞ ordusunun Anthropic modellərindən istifadəsini qadağan edir, müdafiə podratçılarının isə qurumla işlərində bu modellərdən istifadəsini bloklayır.

Bundan sonra nə olacaq

Anthropic Tramp administrasiyasına qarşı San-Fransisko federal məhkəməsində və Kolumbiya Dairəsi Apellyasiya Məhkəməsində iki ayrı iddia qaldırıb, çünki nazirlik iki fərqli qərara əsaslanırdı. Keçən ay San-Fransiskoda federal hakim onlardan birini qanunsuz sayıb; cümə günkü qərar isə ikincini qüvvədə saxlayıb.

Anthropic-in nümayəndəsi CNBC-yə bildirib: "Biz məhkəmənin qərarı ilə hörmətlə razılaşmırıq. Başqa bir federal məhkəmə hökumətin paralel qərarını artıq qanunsuz sayıb. Öz mövqeyimizə əminik və yenidən baxılması da daxil olmaqla bütün variantları nəzərdən keçiririk".

Kollegiya qərarın dərhal qüvvəyə minməsini təxirə salıb ki, Anthropic həmin kollegiyadan yenidən baxılma və ya Kolumbiya Dairəsi Apellyasiya Məhkəməsinin bütün hakimlərinin iştirakı ilə baxılma tələb edə bilsin. Şirkət həmçinin işi Ali Məhkəməyə apara bilər.