Uber-in Süni İntellekt Xərcləri: "Əsaslandırmaq Getdikcə Çətinləşir"

Uber-in Süni İntellekt Xərcləri: "Əsaslandırmaq Getdikcə Çətinləşir"

📅 26 May 2026 | 🏷️ SI, Biznes, Texnologiya | ✍️ SiTech Team

Uber-in prezidenti və əməliyyat direktoru Endryu Makdonald bu yaxınlarda bəyan etdi ki, şirkətin süni intellektə investisiyalarını əsaslandırmaq "getdikcə çətinləşir". Bu bəyanat texnologiya dünyasında böyük əks-səda doğurdu, xüsusən də dünyanın ən böyük şirkətlərinin SI-yə milyardlar xərclədiyi bir vaxtda.

Rapid Response-a müsahibəsində Makdonald qeyd etdi ki, şirkət artan SI token istehlakı — xüsusilə Claude Code üçün — ilə istifadəçilərə təqdim edilən real dəyər arasında aydın əlaqə görmür. Uber 2025-ci ildə tədqiqat və inkişafa $3,4 milyard xərclədi ki, bu da əvvəlki illə müqayisədə 9% çoxdur.

SiTech olaraq biz bu tendensiyaları diqqətlə izləyirik, çünki bu dərslərin kiçik bizneslər üçün də vacib olduğuna inanırıq. SI-yə investisiya yalnız böyük korporasiyaların işi deyil — Azərbaycandakı kiçik və orta bizneslər də SI-nin effektivliyini necə ölçəcəklərini bilməlidirlər.

💰 $3,4 Milyard — 4 Ayda Tükənən Ar-Ge Büdcəsi

2025-ci ildə Uber Ar-Ge-yə $3,4 milyard xərclədi — 2024-cü illə müqayisədə 9% çox. Lakin ən sarsıdıcı məlumat odur ki, şirkət 2026-cı il üçün nəzərdə tutulmuş illik SI büdcəsini cəmi 4 ayda tükətdi. Təsəvvür edin: $3,4 milyardlıq büdcənin SI-ya ayrılmış hissəsi Aprel ayına qədər artıq qalmamışdı.

Uber-in baş icraçı direktoru Dara Xosrovşahi bildirdi ki, şirkət artan SI investisiyalarını daha az insan işə götürməklə kompensasiya edir. Bu tendensiya diqqətəlayiqdir — SI iş yerlərini əvəz edə bilər, amma hansı qiymətə? Bəs SI xərcləri onun faydasından daha sürətli artdıqda nə baş verir?

Makdonaldın sözlərinə görə: "Biz token istehlakı, onunla bağlı xərclər və işçi sayı arasındakı qarşılıqlı əlaqə haqqında danışmağa başlamalı olacağıq."

📊 "Əlaqə Hələ Mövcud Deyil"

Makdonaldın ən əhəmiyyətli bəyanatlarından biri: "Token istehlakı ilə istehlakçıya daha çox dəyər təqdim etmək arasında əlaqə hələ mövcud deyil... Bir statistika ilə 'yaxşı, indi biz istehlakçı üçün 25% daha çox faydalı funksiya istehsal edirik' demək arasında xətt çəkmək çox çətindir."

Bu bəyanat xüsusilə vacibdir, çünki Uber son illərdə ən aqressiv SI istifadəçilərindən biridir. Şirkət SI-dən sürücü marşrutlarının optimallaşdırılması, dinamik qiymət modelləşdirməsi, müştəri dəstəyinin avtomatlaşdırılması və daha çoxu üçün istifadə edir.

Makdonald gələcək rüblərdə və illərdə bu əlaqənin daha aydın ola biləcəyini, lakin hazırda bəzi əsas göstəricilər "həqiqətən astronomik" sürətlə artsa belə, bunu görməyin "çətin" olduğunu qeyd edir.

🤖 SI vs. İnsan Əməyi — Önəmli Bir Ticarət

Uber-in baş icraçı direktoru Dara Xosrovşahi əvvəllər bildirmişdi ki, şirkət artan SI investisiyalarını daha az insan işə götürməklə kompensasiya edir. Bu vacib sual yaradır: SI-ya investisiya etmək nə vaxt insan işə götürməkdən daha effektiv olur?

Makdonaldın sözlərinə görə: "Əgər istehlakçılarınıza nə qədər faydalı funksiya və qabiliyyət göndərdiyinizə dair birbaşa xətt çəkə bilmirsinizsə, bu ticarəti əsaslandırmaq çətinləşir."

Bu sual xüsusilə Azərbaycan biznesləri üçün aktualdır. SiTech-də biz müştərilərin SI-ni bütün problemləri həll edəcək "sehrli çubuq" kimi gördüklərini tez-tez müşahidə edirik. Əslində, SI-nin tətbiqi tələb edir:

• Aydın müəyyən edilmiş məqsədlər
• Ölçülə bilən göstəricilər
• Realist gözləntilər
• Tədricən inteqrasiya

🌍 Bu Azərbaycan Biznesləri Üçün Nə Deməkdir?

Uber-in təcrübəsi göstərir ki, SI-ya investisiya etmək avtomatik olaraq daha yaxşı nəticələr demək deyil. Kiçik bizneslər üçün bu daha vacibdir, çünki onların büdcəsi məhduddur. Əgər $3,4 milyardlıq Ar-Ge büdcəsi olan Uber SI-nin effektivliyini sübut etməkdə çətinlik çəkirsə, kiçik bizneslər nə gözləməlidir?

SiTech olaraq tövsiyə edirik:

• Kiçik başlayın — aydın məqsədiniz olmayana qədər SI-ya keçməyin
• Effektivliyi ölçün — SI uğuru konkret göstəricilərlə ölçülməlidir
• İnsan + SI — ən yaxşı nəticələr insan və SI kombinasiyası ilə əldə edilir
• Trendləri təqib etməyin — SI "dəb" olduğu üçün onun sizin üçün uyğun olduğu anlamına gəlmir

🔮 Çətinliklər və Perspektivlər

Uber-in hadisəsi aydın göstərir ki, SI dünyasında hələ də bir çox çətinliklər var. Token istehlakındakı astronomik artım avtomatik olaraq məhsuldarlığın və ya müştəri məmnuniyyətinin artması demək deyil.

Makdonaldın şərhləri xüsusilə maraqlıdır, çünki Uber bazarda ən bahalı AI kodlaşdırma köməkçilərindən biri olan Anthropic-in Claude Code-undan istifadə edir. Ənənəvi olaraq məlumatların idarə edilməsi və əməliyyat optimallaşdırması ilə tanınan bir şirkət üçün belə bir etiraf bütün sənaye üçün bir siqnaldır: SI xərcləri hər hansı digər biznes xərcləri kimi ciddi şəkildə idarə olunmalıdır.

Lakin bu, SI investisiyasının mənasız olduğu anlamına gəlmir. Əksinə — strateji və ölçülə bilən məqsədlərlə SI tətbiq edən şirkətlər əhəmiyyətli rəqabət üstünlüyü əldə edəcəklər. Uber-in mesajı "SI işləmir" deyil — "SI-nin effektivliyi hər hansı digər biznes investisiyası kimi ölçülməlidir."

📉 Hər Biznes Üçün Bir Dərs

Uber-in dərsi təkcə böyük korporasiyalar üçün deyil, hər ölçüdəki biznes üçün aktualdır. Rəqəmsal transformasiyanın sürətləndiyi Azərbaycanda bir çox şirkət aydın strategiya olmadan SI-ya keçməyə tələsir. Uber-in hadisəsi bizi xəbərdar edir: sadəcə hər kəs etdiyi üçün texnologiyaya pul yatırmayın.

SiTech olaraq biz SI-nin bir alət olduğuna, məqsəd olmadığına inanırıq. Uber-in dərsi bizə xatırladır ki, texnologiya biznes məqsədlərinə xidmət etməlidir, əksinə deyil. Azərbaycan biznesləri üçün bu o deməkdir ki, SI tətbiqi düşünülmüş, tədrici və ölçülə bilən olmalıdır.

Unutmayın: $3,4 milyardlıq büdcəniz olsa belə, SI-ya pul tökmək avtomatik uğur demək deyil. Əsas olan düzgün strategiya, düzgün göstəricilər və düzgün gözləntilərdir. SiTech sizə real nəticələr gətirəcək düzgün SI strategiyasını inkişaf etdirməyə kömək edir.

📖 Orijinal məqaləni The Verge-də oxuyun