Amiga ekranları: düzlemsel grafik, copper efektleri ve eşzamanlı ekranlar

datagubbe.se'de yayımlanan teknik bir inceleme, Commodore Amiga'nın en kendine özgü özelliklerinden birini ele alıyor: bir program aynı anda birkaç ekran açabiliyor, her biri kendi çözünürlüğü, renk derinliği ve paletiyle çalışıyordu.

Metin ağırlıklı olarak özgün yonga seti OCS (Original ChipSet) üzerine odaklanıyor: sonraki ECS ve AGA bazı sınırlamaları kaldırdı, ancak ilkeler aynı kaldı.

Ekran, işletim sisteminin bir kavramı

Amiga'da "ekran", grafik çizilen alan için işletim sisteminin kullandığı terim; donanım kılavuzu böyle bir alana "playfield" diyor.

CRT monitörler çağında farklı çözünürlükte ekranlar açmak olağandı, bugün ise tek ve sabit bir alan kullanıyoruz. Bellek pahalıydı, bu yüzden mod seçmek kaynak tasarrufu da sağlıyordu.

İndeksli paletler ve düzlemsel grafik

Ekranlar indeksli paletler kullanır: renk yazmaçları 12 bitlik renk uzayından (AGA'da 24 bit) değerler tutar. Derinliği bitplane'ler belirler: biri iki renk verir, beşi 32, AGA'da sekizi 256; her düzlem ayrı saklanır, dolayısıyla bir pikselin renk indeksi her düzlemde bir biti değiştirir.

OCS ve ECS'te bitplane sayısı çözünürlüğe bağlıdır, çünkü bu kipler PAL ve NTSC televizyonlar için tasarlandı. PAL'da düşük çözünürlük 320x256 piksel (geçmeli taramada 320x512) ve 32 renge kadar, yüksek çözünürlük 640x256 (640x512) ve 16 renge kadardır; overscan alanı 724x283 piksele genişletir. Altıncı bitplane HAM (Hold-And-Modify) ya da EHB (Extra Half-Brite) kipini çalıştırır.

copper, ekran sürükleme ve dual playfields

Amiga oyun makinesi olarak tasarlandığı için bir ekranı taşımak anlıktır ve kaydırma, masaüstünün görünen alandan büyük olmasına izin verecek kadar hızlıdır. Ekranlar üst üste binebilir; copper yardımcı işlemcisi her yatay satırda bir renk yazmacını değiştirerek ünlü gradyanları üretir.

Her ekranın kendi 32 rengi olduğu için bir oyun aynı anda 64 ve daha fazla renk gösterebilir. dual playfields'ta ön ekrandaki 0 numaralı renk indeksi saydam olur ve arkadaki ekranı gösterir.

Ekran sürükleme en ünlü numaradır: başlık çubuğunu fareyle aşağı sürükleyin, arkadaki program ortaya çıkar. Yazar pratik faydanın sınırlı olduğunu kabul ediyor, ancak 1985'te etki etkileyici olmalıydı; yazıya 7 MHz Amiga 600'den çekilmiş bir video da eşlik ediyor.

Neden hâlâ geçerli

Bazı programlar bugün de tam ekranda daha iyi çalışıyor: 80 sütunluk bir terminal ya da klasik bir dosya yöneticisi 5:4 oranında daha doğal görünüyor; Directory Opus'ta imleci ekranın kenarına çarpıp tıklamak üst dizine götürür, kenarı olmayan bir pencerede ise bunun anlamı yok. Yazarın sonucu: Amiga ekranları bellek ekonomisi ile çoklu görevi tek makinede birleştiriyordu.