Apple'ın başarısız Copland işletim sistemi 30 yıl sonra tarayıcıda açıldı

Apple'ın modern bir Mac işletim sistemi kurma girişimi Copland'i rafa kaldırmasının üzerinden otuz yıl geçti; yarım kalan bu sistemin son geliştirici sürümü artık tarayıcıda açılabiliyor. Bunu Power Mac emülatörü DingusPPC'nin deneysel çatalıyla geliştirici Michael Steil (Mist) mümkün kıldı. Copland D11E4, pagetable.com'daki bir sayfada çalışıyor ve hiçbir şey kurmak gerekmiyor.

Tarayıcıda çalıştırma nasıl mümkün oldu

Steil'e göre DingusPPC'nin Copland'i açmasını sağlayan 11 yama yapay zekâ yardımıyla yazıldı. Ancak ana DingusPPC projesi yapay zekâ destekli yamaları kabul etmiyor, dolayısıyla bu düzeltmelerin yeniden yazılması gerekecek. Mucize beklemeyin: Apple'ın Haziran 1996'da dağıttığı son sürüm D11E4 hâlâ tamamlanmış değil. Assertion durumunda sistem hata ayıklayıcıya düşüp kullanıcıdan elle devam etmesini istiyor.

Copland ne olacaktı

Copland, System 7'nin yerini PowerPC'ye özgü, mikrokernel tabanlı, korumalı belleğe ve sistem servisleri için öncelikli çoklu göreve sahip bir işletim sisteminin almasını amaçlıyordu. Kamuya açık üç yarım geliştirici sürümü var: D7E1, D9 ve D11E4; 1990'ların ortasında bunları Apple topluluğu dışında kullanma fırsatı çok az kişiye nasip oldu. Dönemin Apple CEO'su Gil Amelio, Copland'i 1995 WWDC'sinde tanıttı, ancak proje gereken kararlılığa hiç yaklaşamadı. Copland'in büyük bölümü bitmiş kod değil, plan ve belge olarak vardı. 2009'da Steil bu malzemeden kapsamlı bir arşiv oluşturdu; Gershwin kod adlı halefi ise yalnızca plan olarak kaldı.

Apple neden iptal etti

Copland takvimi o kadar aştı ki Amelio, IBM'den Ellen Hancock'u Apple'a CTO olarak getirip projeyi rayına oturtmakla görevlendirdi. İlerlemeyi inceleyen Hancock ise projenin iptalini ve işletim sisteminin başka yerden alınmasını önerdi. Apple, BeOS için Be'yi satın almayı ya da Sun ile Solaris tabanlı bir sistem geliştirmeyi değerlendirdi; sonunda 1996'nın sonunda NeXT'i alıp Steve Jobs'u NeXTSTEP ile birlikte şirkete geri getirdi. Hancock daha sonra Jobs döneminde geri plana itildi ve 1997'de ayrıldı. NeXTSTEP tabanlı halefi Rhapsody'nin ilk geliştirici sürümü 1997'de çıktı; süreç 1999'da Mac OS X Server 1.0'a, 2001'de Mac OS X 10.0'a uzandı.

Copland'den geriye ne kaldı

Mac OS mimarisinin değişmesi yıllar aldı; bu süreçte Apple, Copland'in olgun bileşenlerini mevcut sistemin güncellemelerine ekledi. 1997'de çıkan Mac OS 8, Copland'in Platinum arayüzünü ve PowerPC'ye özgü çok iş parçacıklı Finder'ı kazandı; Mac OS 8.1 1998'de HFS+ ile, Mac OS 8.5 ise yalnızca PowerPC'de çalışan ilk sürüm olarak geldi. NeXTSTEP'in taşınabilirliği Mac'in Intel'e geçişini kolaylaştırdı; OS X ise iPhone ve iPad'in temeli oldu. Copland başarılı olsaydı Apple'ın geleceği çok farklı olabilirdi; bugün bunun neden olmadığını görmek her zamankinden kolay.