Avrupa'nın AI hedefleri başkasının tedarik zincirine bağlı

Avrupa, AI veri merkezi altyapısında dünyanın en büyük pazarlarından biri; ancak bu değerin yalnızca küçük bir kısmı bölgenin kendi şirketlerinde kalıyor. Çipler, sunucular ve bulut platformları hâlâ büyük ölçüde blok dışından tedarik ediliyor.

Üç kilit pazarda tek haneli paylar

Sektör kuruluşu Global Electronics Association (GEA), bu farkı tek haneli rakamlarla ortaya koyuyor. Kuruluşun "From Chips to Systems: Building an End-to-End EU Strategy for Data Centre, Cloud Infrastructure and AI" başlıklı raporuna göre AB merkezli şirketler bloğun veri merkezi yarı iletken pazarının yalnızca yüzde 6'sını, sunucu üretim ve montajının yüzde 7'sini ve bulut altyapısının yüzde 8'ini karşılıyor.

Rapor, Avrupa'nın Cloud and AI Development Act (CADA) düzenlemesinin bloğun veri merkezi kapasitesini beş ila yedi yıl içinde en az üçe katlamayı hedeflediği dönemde yayımlandı. Kuruluşa göre yerel bir sanayi ekosistemi kurmak ve CADA'nın tetikleyeceği sunucu, elektronik ve yarı iletken talebinden daha fazla pay almak için yeni politikalara ihtiyaç var.

Tedarik zinciri bugün nerede duruyor

Rapora göre Avrupa, elektronik tedarik zincirinin büyük bölümünde diğer bölgelerin gerisinde kaldı. Tayvan fason çip üretimine hâkim ve dünyanın en gelişmiş işlemcilerinin çoğunu üretiyor; bu işlemcilerin birçoğu Amerikan şirketleri tarafından tasarlanıyor. Bellek pazarında Güney Koreli ve ABD'li tedarikçiler öne çıkıyor. Büyük sunucu üreticilerinin çoğu Amerikalı; Çinli Lenovo belirgin bir istisna.

GEA, veri merkezi, bulut ve AI altyapısını AB'nin teknolojik egemenliği açısından en stratejik pazar olarak tanımlıyor. Kuruluş ayrıca sunucuların AI işlem gereksinimleri sayesinde 2024'ten bu yana elektronik sanayisinin ana büyüme motoru olduğunu ve 2030'a kadar en büyük segmenti olmasının beklendiğini belirtiyor.

Tek tek halkalar yerine uçtan uca strateji

Kuruluş, AB'ye veri merkezi tedarik zinciri için uçtan uca bir strateji izlemesini öneriyor: Avrupa talebini özel yatırımı teşvik etmek için kullanmak ve küresel teknoloji ile üretim şirketlerini blok içinde üretimlerini büyütmeye ikna etmek. Avrupalı teknoloji şirketleri ve araştırma kuruluşlarıyla kurulacak ortaklıklar, üretim uzmanlığını bölgenin elektronik sanayisine yayabilir.

GEA, tedarik zincirinin tek tek parçalarını yalıtılmış biçimde desteklemenin rekabetçi bir Avrupa sanayisi yaratmayacağını savunuyor. Chips Act 2.0 ve CADA'yı doğru yönde adımlar olarak niteliyor, ancak diğer sanayi politikası araçlarının da onlara ayak uydurması gerektiğini söylüyor. Rapor ayrıca Avrupa'nın bu zinciri yalnızca AB merkezli şirketlerle kuramayacağını kabul ediyor.

GEA'ya göre Avrupa'nın hedefi, uçtan uca değer zincirinin daha büyük bir bölümünü kademeli olarak Avrupa'ya bağlamak olmalı. Üye devletlerin bunun için ortak irade gösterip göstermeyeceği ise açık bir soru olarak kalıyor.