GPT-6 Astra, Birinci Dünya Savaşı'ndan kalma bir Alman radyo şifresini çözdü

27 Kasım 1918'de gönderilen bir Alman radyo mesajı — Birinci Dünya Savaşı'ndan kalma ve her çözümleme girişimine direnen ondan fazla mesajdan biri — okundu; bunu en azından 17 Eylül'de yayımlanan ve çalışmayı GPT-6 Astra adlı yapay zekâ modeline atfeden bir Substack yazısı iddia ediyor. Mesaj, Alman bilim blogu portalı Scienceblogs.de'nin derlediği 50 ünlü çözülmemiş şifre listesine giren ADFGVX yöntemiyle şifrelenmiş Alman askerî sinyalleri kümesine ait.

Kırılmayan şifre

ADFGVX, harfleri ve rakamları 6×6'lık bir tabloyla kodluyor; tablonun satır ve sütun başlıkları A, D, F, G, V ve X olmak üzere altı simgeden oluşuyor. Her hücre iki simgelik bir çifte karşılık geliyor: örneğin "HOUSE" anahtar sözcüğüyle AA çifti H, AD çifti O, DA çifti B anlamına geliyor; böylece "PRINZ" sözcüğü FX GD DX FV VD oluyor. Başka bir anahtar sözcük tamamen farklı bir tablo üretiyor.

Alman operatörler bu tür anahtar sözcüklerin belgelenmiş bir listesini kullanıyordu ve mesajlarının yüzlercesi, aralarında şifre çözümleme uzmanı George Lasry'nin çalışmaları da olmak üzere, hâlihazırda okundu. Bazıları okunamadı. Kaynakta 217. sayfada aktarılan 27 Kasım 1918 tarihli mesaj da bunlardandı.

Astra'nın ürettiği sonuç

Yazıya göre model, J. Rives Childs'ın "The History and Principles of German Military Ciphers, 1914–1918" kitabının 214–215. sayfalarında geçen "TRUPPENVERSCHIEBUNG" ifadesini anahtar sözcük olarak kullandı. Çözümleme tablodan fazlasını gerektiriyor: anahtar sözcüğün harfleri önce alfabetik sıraya diziliyor, sonra yatay olarak yazılıyor ve altına 170 şifre simgesi 19'arlı satırlar hâlinde yerleştiriliyor — sekiz tam satır ve 18 simgelik bir satır; bu da dokuz simgeli 18 sütun ile G'nin altındaki sekiz simgelik tek sütunu veriyor. T alfabetik olarak 16. harf olduğundan önünde 14 dokuz-simgeli sütun ve sekiz simgelik G sütunu bulunuyor: 9×14 + 1×8 = 134, dolayısıyla T, 135. simgeye yani A'ya karşılık geliyor. R'nin önünde 107 simge var, 108. simge ise V. AV çifti, EIN sözcüğünün ilk harfi olan E'yi veriyor.

Çözülen metin "EIN ENGLISCHER KREUZER EINLIEG X SEWASTOPOL X S4STEN X EIN GESCHWADER DER X ALLIIERTEN FOLGT 26STEN X" ve yazı bunu İngilizceye "AN ENGLISH CRUISER ARRIVED AT SEVASTOPOL ON THE ?4TH AN ALLIED SQUADRON FOLLOWS ON THE 26TH" olarak aktarıyor.

Tarihsel doğrulama

Astra'nın mesajın neden okunmadığına dair açıklaması, "TRUPPENVERSCHIEBUNG" anahtarının ancak 9 Aralık 1918'de kullanıma girdiği yönünde — yani 27 Kasım gönderim tarihinden sonra; yazı bu tutarsızlığı açıklanamamış olarak niteliyor. Okumayı sınamak için yazar kayıtları incelemiş ve İngiliz kruvazörü HMS Canterbury'nin özgün jurnallerine göre 24 Kasım 1918'de Sivastopol'a ulaştığını, 26 Kasım'da ise müttefik bir filonun geldiğini bulmuş.

Yazı sonucu, modelin yeteneklerinin mütevazı bir göstergesi olarak sunuyor ve yazarın mesajın daha önce çözüldüğüne dair bilgisi olmadığını belirtiyor. Öne sürülen çözüm tarihçiler ya da başka şifre çözümleme uzmanları tarafından doğrulanmış değil.