Haiku R1/beta6 yayımlandı: resmî Firefox markası ve QEMU hızlandırması

Haiku projesi, kişisel bilgi işlem için tasarlanmış açık kaynak masaüstü işletim sisteminin altıncı betası olan R1/beta6'yı yayımladığını duyurdu.

İki yıllık çalışma, 530'dan fazla kapatılan kayıt

Duyuru, projenin sitesinde 26 Ağustos'ta yayımlandı — önceki sürüm R1/beta5'ten yaklaşık iki yıl, Haiku'nun 25. doğum gününden ise yalnızca bir hafta sonra. Sürüm notlarına göre bu sürüm için 530'dan fazla hata ve iyileştirme kaydı kapatıldı. Proje, Haiku'nun hâlâ beta kalitesinde yazılım olduğunu vurguluyor: özellik açısından tamamlanmış, ancak bilinen ve bilinmeyen hatalar içeriyor; bu nedenle veri kaybına karşı garanti verilemiyor. Notlarda ayrıca Haiku'nun çoğunlukla gönüllülerden oluşan küçük bir ekip tarafından geliştirildiği ve birinci taraf bileşenlerde "yapay zeka" ile üretilmiş kod ya da materyal kullanılmadığı belirtiliyor.

Resmî markalı Firefox ve QEMU hızlandırması

beta5'ten birkaç ay sonra yazılım depolarında Firefox kod tabanına dayanan ilk çalışan tarayıcılar göründü — başlangıçta oldukça hatalıydılar ve resmî marka taşımıyorlardı. İki yıl içinde kararlı hâle geldiler ve Mozilla resmî "Firefox" markasının kullanılmasına izin verdi; artık "Firefox Haiku'da çalışıyor mu?" sorusunun yanıtı evet. HaikuDepot'ta LibreWolf, Waterfox, Floorp ve Thunderbird'ün markasız sürümü Icedove de bulunuyor; ancak Firefox ve türevleri şimdilik yalnızca x86_64 için mevcut. Aynı sürüm, x86_64'te QEMU için donanım sanallaştırmasını NVMM (NetBSD Virtual Machine Monitor) üzerinden ekliyor; Intel VT-x veya AMD-V destekleyen çoğu sistemde çalışıyor, komut satırına "-accel nvmm" eklenerek etkinleştiriliyor ve hâlâ biraz deneysel sayılıyor.

Performans: HaikuWebKit derlemesi iki kat hızlı

Sürüm notları sistem çapında iyileştirmeleri sıralıyor: MIME algılama 5–10 kat veya daha fazla hızlandı, dize karma işlemleri hızlandı. FIFO (pipe) uygulamasında özel kilitlerden kaçınılması verimliliği saniyede yüzlerce MB'tan birkaç GB'a çıkardı. Toplam etki, tam bir HaikuWebKit derlemesinde görülüyor: R1/beta5'te 4 saat 53 dakika, R1/beta6'da 2 saat 33 dakika. Bellek yönetimi de yeniden yazıldı: bellek ve takas alanı için birleşik rezervasyon sistemi ve önyükleyici tampon düzeltmeleri açılış sonrası kullanımda 100 MB'a kadar ya da daha fazla tasarruf sağladı; 32 bit sistemler Haiku'yu yeniden yalnızca 128 MB RAM ile açabiliyor.

Henüz yolda olanlar

Son iki yılda birleştirilen her şey bu sürüme girmedi. ARM64 portu artık sanallaştırma altında masaüstüne kadar açılıyor, bir katkıcının Apple M1 donanımında açılan birleştirilmemiş bir dalı var; WebPositive ise çok süreçli mod ilerlese de hâlâ tek süreçli WebKit kullanıyor. Diğer değişiklikler arasında 2TB üzeri diskler ve 4KB sektörler için FAT desteği, NFSv4 düzeltmeleri, DriveSetup'a eklenen "Disk image" menüsü, app_server yeniden başlatma işlemesi ve daha geniş USB ethernet/WiFi adaptör desteği bulunuyor. Önceki kurulumlardan yükseltme birkaç pkgman komutu ve ardından full-sync ile yapılıyor.