LLM ile nasıl yazılır: düzeltmen tutun, hayalet yazar değil

Yazmak üzerine yazmak şüpheyle karşılanır: sockpuppet.org'daki yazı, düzyazı hakkında tavsiye veren herkesin aslında iyi yazdığını ima ettiğini, internette ise her hâlükârda eleştirmen bulunacağını kabul ederek başlıyor. Yazar konuyu tatsız bulduğunu söylüyor ama argümanını yine de ortaya koyuyor.

Dayandığı varsayım şu: okurlar model üretimi dili neredeyse trilyonda bir düzeyinde fark ediyor; metni insanileştirmek için ne kadar uğraşılırsa uğraşılsın sonuç değişmiyor. Bir LLM paragrafı, izleyicinin büyük bölümü için yazı olarak değil, çıktı olarak algılanıyor. Bu yüzden ilk adım metni kendiniz yazmak. Model bir hayalet yazar değil, bir düzeltmen olarak işe yarıyor: önce yazın, sonra iyi bir modele verip kusurları bulmasını isteyin.

Birinci kural: önerilen tek sözcük bile yok

Birinci kural katı: modelin önerdiği hiçbir sözcük metne giremez. Sınır modelleri hoş ifadeler seçmekte olağanüstü iyidir, zaten işleri budur, ve hata tam da bu yüzden göze çarpmaz: yazar bunu, her cümlesi manşet olan bir dergiye benzetiyor. Yazar kuralı bir tür entelektüel koruyucu donanım olarak görüyor: bir yazar, modelin nerede yumuşattığını güvenilir biçimde saptayamaz; bu yüzden hoşuna giden, hatta daha iyi görünen öneriler bile geçersiz sayılır.

İkinci kural: övgü yok

İkinci kural övgüyü yasaklamak. Bir modele taslak verin, size metnin altın olduğunu söyler; oysa bu yanlış sinyaldir: ilk taslaklar çoğunlukla kötüdür, düşünce akışı dağınıktır ve yüzlerce sözcük fazladır. Övgü, yazarın sesini taşıyan yeniden düşünmeler yerine ilk taslak dürtülerini pekiştirir; okurlar değişikliğe ad koyamaz ama hisseder.

Yazar bir dönem düzenleme istemlerine yalanla başlardı: yazarın kendisi değil, çevrimiçi bir yayının yazıları değerlendiren editörü olduğunu söylerdi. Bu yardımcı oluyor, diye yazıyor, ancak model abartıyor ve hayali yayının amaçlarına fazla uyum sağlıyor. Pratik çözüm: övgüyü açıkça yasaklayın ve her iltifata karşı tetikte olun.

Modele ne devredilebilir

Modeller sorunları saptamakta mükemmel: gereksiz edilgen çatı, eylemi gizleyen adlaştırılmış fiiller, yinelenen kalıplar, dolgu sözcükleri ve başka bir yerde daha iyi okunacak iki üç paragraf. Yazar, Richard Gabriel'den duyduğu Style: Lessons in Clarity and Grace kitabını öneriyor; ona göre kitap, düzeltmenliği Java yazmak kadar sıkıcı ve bir o kadar etkili hale getiriyor. Döngü şöyle: sorunları bulmasını isteyin, sorunlu paragrafı yeniden yazın, sonra iki sürümü de hangisinin yeni olduğunu bilmeyen bir modele gösterin.

Bu döngüyü yürütmek için küçük bir araç kurdu: HTMX ile Python, SQLite ve Tailwind, CDN yerine yerel derleme, Notion tarzı bir düzyazı düzenleyicisi, vurgulama ve Genius tarzı yan yorumlar. İstemler Codex, Claude veya Antigravity komut satırı araçlarından geçiriliyor.

Kapanışta kendi tavsiyesine bir uyarı ekliyor: modelin bütün düzeltmelerini kabul etmeyin. Yazıyı GPT-5'e verdiğinde model metnin yüzde 20 fazla uzun olduğunu söyledi. Haklı olabileceğini düşünüyor ve yine de değiştirmiyor.