Yazılım insanları delirtiyor: ölçülülük lehine bir deneme

Yazılım insanı hasta etmiyor, ama çevresindeki koşullar akıllı başlı yetişkinlerin ölçü duygusunu yitirmesine yetiyor. Graybearding blogunda yayımlanan bir deneme tam da bunu savunuyor; yazarı buna kendi küçük teorisi diyor: yazılım insanları delirtiyor.

Görkemli bir elektronik tablo ve bir sürü kol

Markayı ve mimari şemalarını bir kenara bırakınca, denemeye göre yazılımın çoğu şaşırtıcı derecede sıkıcı: burada bir form, orada bir API uç noktası, birkaç yetki, hesaplamalar, iş akışları ve bir veritabanı; belki ölçeklenmesi gereken bir şey varsa bir kuyruk. Kulağa sert gelse de yazılımın çoğu hâlâ süslü bir elektronik tablo.

Tehlike bu bileşimde: hız, para, karmaşıklık, soyutlama ve fikrinizi değiştirme konusunda neredeyse sınırsız özgürlük. Ev inşa etmek doğal bir sürtünme sunar — iskelet kurulurken biri mutfağın binanın öbür ucunda olması gerektiğine karar verirse, tahtalar kesilmiş, tesisat çekilmiştir. Yazılımda bu maliyet insanların kafalarında ve zaten anlaşılması zor sistemlerin içinde saklanır; bu yüzden değişiklik basit bir düzeltme gibi görünür, oysa gider sessizce birikir — bağlam değiştirme, regresyon riski ve mimari erozyon olarak.

“Yapabiliriz”den “neden hâlâ bitmedi?”ye

Yazılımı değiştirmek gerçekten bazen ucuz olabildiği için, “çok hızlı” görünen her harika fikir yol haritasına aciliyetle eklenir. Yazarın anlatımıyla “yapabiliriz” “yapmalıyız”a, “yapmalıyız” da “neden hâlâ bitmedi?”ye dönüşür. Her şey acil görünür çünkü her şey hızlı ilerleyebilir; her teknik seçim ideolojik hale gelir çünkü onlarca makul çözüm vardır; her yavaşlama kriz gibi görünür çünkü birileri sözde daha hızlı ilerlemektedir.

Yazar, eksik olan bir “bitti” tanımına işaret ediyor. Marangoz nihayetinde çekici bırakır çünkü dolap ortadadır; oysa yazılım her zaman iyileştirilebilir: düğme daha iyi, sorgu daha hızlı, soyutlamalar daha temiz olabilir. Kollarla çevrili yazılım kuruluşları en sonunda onları çekmeye başlar — bazen gerçekten bir şey bozulduğu için, bazen korktukları için, yönetim kurulu büyüme istediği için ya da bir rakip bir şey yayımladığı için.

Ölçülülük lehine

Boşluğu karmaşıklık doldurur. Kayıt saklayan sıkıcı bir uygulama etkileyici durmaz; service mesh ve gerçek zamanlı senkronizasyon katmanı olan dağıtık, olay tabanlı bir platform ise NORAD inşa ediyormuşsunuz gibi kulağa gelir. Bazen karmaşık şey gerçekten gerekir, diye kabul ediyor yazar; çoğu zaman muhtemelen gerekmez — ama karmaşıklık, basit sistemlerin vermediği psikolojik ödülleri verir.

Çözüm, uğruna yavaşlamak değil; bu yalnızca başka bir ideoloji olurdu. Çözüm ölçülülük: her sorun varoluşsal değil, her fikir yol haritasında yer hak etmiyor, her soyutlama var olmayı hak etmiyor ve her yavaşlama müdahale gerektirmiyor. Bir şeyleri rahat bırakmak az değer verilen bir mühendislik becerisi — veritabanının her zaman değiştirilmesi gerekmez, çerçeve çoğu zaman yeterlidir ve müşterilerin, mühendislerin, işletmelerin zamana ihtiyacı vardır. Denemenin vardığı sonuç: işe yarar yazılım yeterlidir.