1990'ların rehberi: Yazılım yerine sözcük seçerek elle yaslama

Monospace yazı tipinde iki yana yaslama, düz metinle çalışan herkesin en eski sıkıntılarından biri olarak görülür; tasarımcı Marcin Wichary'nin 30 Ağustos'ta Unsung blogunda yayımladığı yazı ise bunun ilginç bir tarihsel çözümünü gösteriyor: satırı boşluklarla hizalayan bir program yerine, yazarın kendisi sözcükleri öyle değiştirmiş ki her satır tam olarak sağ kenarda bitiyor.

1990'lardan, sağ kenarı kusursuz bir Super Metroid rehberi

Örnek, rs1n'in 1990'ların sonunda GameFAQs için yazdığı Super Metroid rehberi. Metin 17.000'den fazla sözcükten oluşuyor ve her satırın sağ kenarı tam olarak son harfin üzerinde bitiyor; çift boşluk hiç görünmüyor. Bir okuyucu, rehberin soru bölümünde hangi yaslama programının kullanıldığını sorduğunda yazar şöyle yanıt vermiş: "Hiçbiri. Her şeyin sağ tarafta hizalanması için sözcükleri dikkatle seçtim. Her şey bir ASCII editöründe yapıldı."

Monospace yaslama neden genellikle çuvallıyor

Wichary, işin neden zor olduğunu anlatıyor. Sabit genişlikli yazı tipinde normal metin kabul edilebilir görünür, sağa yaslama da çalışır — yeter ki yazar boşlukları saymaktan kaçınmasın. Ortalama ise baştan sorunludur, çünkü yarım boşluk yoktur ve tam simetri elde edilemez. En kötüsü iki yana yaslamadır: boşluklar aşırı büyür ve eşit dağılamaz, bu da metni rahatsız edici gösterir. Basılı yayıncılığın standart çözümü olan tireyle bölme de monospace metinde kötü durur; tireler dikkat çeker ve kopyala-yapıştır işlemini zorlaştırır. Bu yüzden tam yaslanmış metin dosyalarına pek rastlanmaz.

Geriye metni yeniden yazmak kalıyor: kitap editörlerinin "dul" ve "yetim" satırlardan kaçınmak için cümleleri değiştirmesi gibi yaygın bir yöntem. Ekran metinlerinde bu çok daha seyrektir; GameFAQs örneğini ilginç kılan da budur.

Arayüz yazarlarının hâlâ yaşadığı bir kısıt

Wichary, bu disiplinin o kadar da yabancı olmadığını ekliyor: yoğun bir arayüzde bir düğme etiketini ya da ipucunu belirli bir genişliğe sığdırmak için saatler harcayan herkes aynı şeyi yapmıştır. Sözcükleri yere göre seçmek, yerleşimin ne gelirse kabul etmesine izin vermek yerine, rehberin yazarının on binlerce sözcük boyunca elle uyguladığı bir beceridir.