OONI Probe: Mobil ve masaüstünde internet sansürünü ölçmek

2012'de kurulan kâr amacı gütmeyen özgür yazılım projesi Open Observatory of Network Interference (OONI), OONI Probe adlı ücretsiz aracı yayımlıyor. Uygulama, sıradan kullanıcıların kendi ağlarında hangi web sitelerinin, mesajlaşma uygulamalarının ve engel aşma araçlarının çalıştığını bağımsız olarak denetlemesini sağlıyor.

Projenin kurulum sayfası bu çabayı internet sansürü üzerine dünyanın en büyük açık veri kümesi olarak tanımlıyor ve herkesi ölçüm katkısı sunmaya çağırıyor. Kuruluşun amacı, halkın internetteki bilgi kontrollerini kendi başına tespit edebilmesini sağlamak.

OONI Probe neleri ölçüyor

Uygulama birkaç tür test çalıştırıyor. Bunlardan biri belirli bir ülkede hangi web sitelerinin engellendiğini ortaya çıkarıyor. Bir diğeri — M-Lab ile işbirliği içinde geliştirilen NDT testi — ağın hızını ve performansını ölçüyor. Üçüncü grup testler popüler mesajlaşma uygulamalarını denetliyor: WhatsApp, Facebook Messenger ve Telegram. Aynı testler, kullanıcının ağında engel aşma araçlarının çalışıp çalışmadığını da gösteriyor.

Nereye kurulabiliyor

OONI Probe mobil platformlarda — Android ve iOS — ayrıca masaüstünde Windows ve macOS için sunuluyor. Linux ve macOS kullanıcıları, ayrı kurulum ve kullanım yönergeleri bulunan komut satırı sürümünü kullanabiliyor. Her platformun kendi kullanıcı kılavuzu var.

Ölçümler neden önemli

Test çalıştırılır çalıştırılmaz sonuçlar otomatik olarak neredeyse gerçek zamanlı biçimde açık veri olarak yayımlanıyor; böylece her çalıştırma internet sansürünün şeffaflığını artırıyor. OONI'ye göre küresel topluluğu sayesinde 200'den fazla ülkeden bir milyardan fazla ağ ölçümü yayımlandı. Verilere OONI Explorer ve OONI API üzerinden erişilebiliyor; bu araçlar araştırmacıların, gazetecilerin, aktivistlerin ve insan hakları savunucularının sansür vakalarını belgelemesini sağlıyor. Kuruluş, bazı ülkelerde bu tür ölçümlerin risk taşıması nedeniyle kullanıcılardan testten önce veri politikasını ve olası risklere ilişkin belgeleri okumalarını istiyor.