NetBSD Projesi on dokuzuncu büyük sürümünü çıkardı. NetBSD 11.0, 64 bit RISC-V portu, daha iyi POSIX.1-2024 ve C23 uyumu, x86 için hızlı MICROVM çekirdeği ve uzun bir donanım güncelleme listesiyle geliyor.

NetBSD 11.0 yayımlandı

NetBSD Projesi, özgür ve taşınabilir Unix benzeri işletim sisteminin on dokuzuncu büyük sürümü olan NetBSD 11.0'ı duyurdu. Sürüm duyurusu 30 Temmuz 2026'da projenin sitesinde yayımlandı; 1 Ağustos'ta ise geliştirici Martin Husemann'ın blog yazısı geldi. Projeye göre bu döngü ciddi biçimde uzadı, çünkü kod dondurulmadan önce üçüncü taraf bileşenlerin kararlı sürümlerini beklediler.

RISC-V desteği ve standart uyumu

En dikkat çekici yenilik, 64 bit RISC-V'ye yapılan yeni port: NetBSD bu mimariyi destekleyen ilk kararlı sürümünü çıkardı. Port, VisionFive 2 ve PINE64 STAR64 gibi StarFive JH71XX tabanlı cihazların yanı sıra QEMU'yu kapsıyor. Sürüm ayrıca POSIX.1-2024 ve C23 arayüzleriyle uyumu artırıyor ve compat_linux(8) içindeki Linux sistem çağrısı emülasyonunu genişletiyor: epoll (kqueue üzerine kurulu), POSIX mesaj kuyrukları, statx, close_range, waitid, clone3, inotify ve diğerleri.

microVM çekirdeği ve yeni donanım

x86 tarafında NetBSD 11.0, i386 ve amd64 için PVH önyüklemeyi ve VirtIO MMIO'yu kullanan ayrı bir MICROVM çekirdeği sunuyor; projeye göre bu çekirdek 2020 dönemi x86 işlemcilerde yaklaşık on milisaniyede açılıyor. Diğer yenilikler arasında Qualcomm'un Snapdragon X Elite platformu için ilk destek, Motorola 68000 portunu QEMU içinde çalıştıran virt68k portu, npf güvenlik duvarında katman 2 ile kullanıcı/grup filtreleme ve Arm, x86 ile eski donanıma yönelik uzun bir iyileştirme listesi var — bunlar arasında Nintendo Wii için donanım hızlandırma ve macppc'de varsayılan olarak açılan PaX MPROTECT ile ASLR de bulunuyor.

Sürüm süreci ve yükseltme

Kurulum imajları artık 700 MB'ın altındaki CD-ROM imajları ve tam boy DVD imajları olarak ikiye ayrılıyor; proje, CD boyut sınırı sizin için geçerli değilse "-dvd.iso" sürümlerini öneriyor. NetBSD 11.0, birkaç açık güvenlik pullup talebiyle yayımlandı; geliştiricilere göre bunlar sürümden kısa süre sonra kararlı dala aktarılacak ve iki ay içinde çıkması hedeflenen NetBSD 11.1'in parçası olacak. Önceki bir sürümden yükseltirken önce çekirdeği ve modülleri, ardından kullanıcı alanını güncellemek gerekiyor.

NetBSD 11.0 yayımlandı: ilk kararlı 64 bit RISC-V portu