“Please Use AI” denemesi verimlilik tartışmasını hicve dönüştürüyor

Substack bülteni The Courage to Live It'te yayımlanan bir deneme, yapay zekânın gündelik hayata ne kadar girmesi gerektiği tartışmasında en çok konuşulan metinlerden biri hâline geldi. Shawn Smucker'ın yazdığı ve 4 Mayıs 2026'da yayımlanan “Please Use AI”, savunduğu fikri baştan sona ironiyle kuruyor: okura defalarca, gündelik — hatta mahrem — işleri bir dil modeline devretmesini söylüyor.

Uyarı gibi okunan bir kullanım kılavuzu

Metin bir komut listesi olarak kurgulanmış. Haftalık yemek planını yaparken mutlaka AI kullan, diyor, ve sakın yemek yapmayı seven arkadaşını arama: o konuşma umduğundan uzun sürer ve belki babasının kanser teşhisini, ne kadar yalnız olduğunu ya da erken dona kurban giden bahçesini duyarsın. Bir sonraki kamp gezisini planlarken de AI kullan — o çocukla çıkacağın son gezi olabilir — ve Pennsylvania'nın bütün nehirlerinde balık tutmuş o arkadaşına mesaj atmak yerine bunu yap.

Düğünler, kitaplar ve bir cenaze şarkısı

Deneme ilerledikçe hedefler genişliyor. Sıradaki çocuğun evlendiğinde AI kullan, deniyor, böylece kusursuz bir kadeh kaldırma konuşması, şiir ya da şarkı yazarsın; çünkü kimse yüzlerce bez değiştirmiş, o çocuğu geceleri beslemiş bir ebeveynin kötü yazılmış sözlerini dinlemek istemez. Aynı talimat sonraki kitap, deneme, resim ya da fotoğraf için de geçerli: sonucun ne kadar iyi ve ne kadar kolay olduğuna bakıp, yetkinlik tek bir iyi prompt uzaktayken kimsenin neden yıllarını vasatlıkla geçirdiğini sor. Hiciv bir cenazede bitiyor: bir ölüm ilanından, Facebook paylaşımlarından ve algoritmanın rastgele alıntılarından bir sohbet botuna aktarılarak yazılan bir şarkı.

Son dönüşteki karşı argüman

Sonra deneme ironiyi bırakıyor. Smucker ellinci yaşından yazıyor; en küçük kızı göğsünde uyuyor, büyük çocukların evden ayrılmasını, artık iyileşmeyecek şekillerde kendisini yüzüstü bırakan bir bedeni ve zihninde hissettirdiği gibi kâğıda geçiremediği hikâyeleri düşünüyor. Cevabı şu: hayatın güzelliği tam da bu eksiklikte, değerli her işin sarsaklığında ve acısında, bir başka insanın sesinde. Yazı Substack'te 15.000'den fazla beğeni ve 400'den fazla yorum topladı; okurlar kendi hikâyelerini paylaştı.