Rust, Microsoft'ta Tier-1 dil oldu

Tier-1 ne anlama geliyor

Microsoft artık Rust'ı C++, C# ve TypeScript'in yanında, şirket içi geliştirme için en iyi desteklenen dillerden biri olarak sayıyor. Rust Foundation tarafından yayımlanan konuk yazıda anlatılan bu sınıflandırma, pazarlama etiketi değil bir mühendislik statüsü: yerel geliştirmeden üretime uzanan ve güvenli araç zinciri derlemelerini, geliştirici araçlarını, kalite iş akışlarını, platformla derin entegrasyonu ve Microsoft yazılımının uyması gereken SDL gerekliliklerini kapsayan “döşeli bir yol”.

Şirketin bu dille geçmişi, Azure CTO'su Mark Russinovich'in yerel kod üzerine kamuya açık açıklamalarından, Rust Project'i desteklemek için yatırılan milyonlarca dolara uzanıyor. Bugün Rust; ürün yazılımları ve sürücülerde, çekirdek ve hipervizörlerde, mikroservislerde ve uygulamalarda kullanılıyor.

rustc_codegen_utc nedir

Yazının merkezinde bir derleyici bileşeni var: rustc_codegen_utc, rustc için alternatif bir kod üretme arka ucu; rustc_codegen_llvm, rustc_codegen_gcc ve rustc_codegen_cranelift ile aynı mimari ailede yer alıyor. Aynı arka uç arayüzüne bağlanıyor ve rustc'nin ortak derleyici mekanizmalarını MSVC arka ucuna — Microsoft'un Windows için yerel derleyicisine, diğer adıyla UTC'ye — bağlıyor.

Amaç, Windows'ta Rust ve C++ için birleşik bir kod üretme platformu. MSVC ile Windows onlarca yıl boyunca birlikte gelişti ve Microsoft'a göre yeni güvenlik özellikleri, tanılama ve bakım teknolojileri, Windows'a özgü her yeteneğin paralel uygulamasını gerektirmek yerine iki dile birden ulaşmalı.

Yeni arka ucun sağladıkları

Yazıya göre rustc'yi bu arka uca bağlamak Rust'a şunları kazandırıyor: Windows araç ekosistemi ve ABI'siyle yüksek uyumluluk, ikili dosya sağlamlaştırma ve kod güvenliği özellikleri, bağlama sonrası uygunluk, analiz ve bakım (Hotpatch dahil), hibrit projelerde kesintisiz Rust/C++ birlikte çalışabilirliği, diller arası satır içi genişletme ve SPGO, hata ayıklama ve crash-dump analizi, profil çıkarma, tanılama ve kapsam ölçümü.

Birlikte çalışabilirlik kod üretiminin yalnızca yarısı: FFI sözleşmeleri, bağlamalar, dil anlambilimindeki farklar ve derleme sistemleri hâlâ açık sorunlar ve Rust Foundation'ın Birlikte Çalışabilirlik Girişimi bunları takip ediyor.

2026 başından beri üretimde

rustc_codegen_utc 2026'nın başından bu yana üretime hazır ve Rust 1.90'dan itibaren kendi kendini derliyor (self-hosted). 100'den fazla Microsoft proje deposu şu anda onunla derleniyor ve daha fazla depo katıldıkça bu sayı her hafta artıyor.

Diğer platformlarda C++ kodunu Clang ile derleyen hibrit bir Rust/C++ projesi zaten aynı LLVM kod üretme platformuna erişebiliyor; yeni arka uç, platform derleyicisinin MSVC olduğu Windows'a özgü projelerde eşdeğer bir ortak arka uç olanağı yaratmayı amaçlıyor.