Senato raporu: Tether'in USDT'si İran'ın gölge bankacılık sisteminin merkezinde

Senato'daki Demokratların hazırladığı ve 28 Eylül'de yayımlanan bir rapora göre, Tether'in USDT stablecoin'i İran için "önemli bir finansal can damarı" hâline geldi ve Hizbullah dahil vekil grupların finansmanında araç olarak kullanılıyor.

28 sayfalık soruşturmayı, Senato Daimî Soruşturma Alt Komitesi'nin en kıdemli Demokratı olan Connecticut Senatörü Richard Blumenthal yönetti. Araştırmacılar, İsrail ve ABD'nin İran bağlantısı nedeniyle yaptırım uyguladığı 846 kripto cüzdanını inceledi.

Cüzdan analizi ne gösteriyor

Rapora göre 846 cüzdanın %84'ü USDT ile işlem yaptı. Bu işlemler arasında İran hükümetinin sınır ötesine para taşımasına ve ABD yaptırımları altında ulusal para birimini desteklemesine yardımcı olan transferler var; bunların bir kısmı İran Merkez Bankası üzerinden gerçekleşti. Terör finansmanıyla bağlantılı 757 cüzdanın %87'si ana token olarak USDT kullandı. Rapor ayrıca yaptırım uygulanan iki İranlı petrol kaçakçısının 2021-2025 arasında bu token üzerinden 603 milyon dolardan fazla transfer yaptığını belirtiyor.

USDT, Tron ve Ethereum dahil birçok halka açık blokzincirde çalışıyor ve her transfer, araştırmacıların cüzdanlar, borsalar ve diğer hizmetler arasında izleyebileceği kamuya açık bir kayıt bırakıyor. Rapora göre Tether, İranlı kuruluşlar veya terör örgütleriyle bağlantılı bazı cüzdanları dondurmadı; oysa kamuya açık bilgiler birçok vakada resmî yaptırım ya da el koyma kararından önce yeterli uyarı sağlıyordu.

Bu rakamlar seçilmiş bir cüzdan grubuna aittir ve her transferin terörü finanse ettiğini kanıtlamaz.

Tether'in yanıtı

Dolara endeksli dünyanın en büyük stablecoin'ini ihraç eden Tether, raporun çerçevesine itiraz ediyor. Şirket, ABD hükümetiyle işbirliği yapmaya bağlı olduğunu ve 2026'da İran bağlantılı yaklaşık 550 milyon dolarlık USDT'nin dondurulmasını desteklediğini açıkladı. "Tether, USD₮'nin yaptırım uygulanan aktörler, terör örgütleri veya suç ağları için bir sığınak olmadığını tutarlı biçimde gösterdi" diyen CEO Paolo Ardoino, halka açık blokzincirlerin yetkililere fon hareketlerini görme imkânı sunduğunu, ancak Tether'in her transferi geri çeviremediğini belirtti.

Soruşturma çağrısı

Blumenthal, raporun "Tether'in ve ana tokenının İran'ın gölge bankacılık sisteminin merkezine nasıl yerleştiğini ortaya koyduğunu" söyledi ve Hazine ile Adalet Bakanlıklarını şirketi soruşturmaya çağırdı. Başsavcı Todd Blanche ve Hazine Bakanı Scott Bessent'e mektup göndererek olası yaptırım ve bankacılık hukuku ihlallerinin incelenmesini istedi.

Rapor ayrıca federal kurumların kara para aklamayla mücadele kurallarının uygulanmasında Tether'e gevşek davranıp davranmadığını soruyor. Raporda herhangi bir yetkilinin şirketin kararlarını yönlendirdiği tespit edilmiyor. ABD Hazine Bakanlığı bu yıl askerî harekâtın başlamasından bu yana İran'a yönelik yaptırımları artırdı ve ağustosta kripto işlemlerine de odaklanan Economic Outcast operasyonunu başlattı. Raporun kendisi Tether'e yaptırım uygulamıyor.