Tcl/Tk 9.1 yayımlandı: Unicode normalleştirme, yeni komutlar ve başlangıç RTL desteği

Tcl/Tk projesi Tcl/Tk 9.1.0'ı 29 Eylül 2026'da yayımladı. Projenin sürüm sayfasına göre sürüm, Tcl/Tk 9.0 temeline yeni yetenekler ve arayüzler ekliyor. Tcl bir betik dilidir, Tk ise onun eşlik eden grafik arayüz kütüphanesidir.

Sayfada Tcl 9.1 ve Tk 9.1 yenilikleri ayrı ayrı listelenmiştir.

Tcl 9.1: yeni komutlar

Dile dört yeni komut eklendi. unicode Unicode normalleştirmesi yapar, timer mikrosaniye çözünürlüğünde monoton saat sağlar, lfilter listeden öğeler seçer, interp set ise alt yorumlayıcıdaki değişkenlere erişim sağlar.

subst'ye üç yeni parametre eklendi: -backslashes, -commands ve -variables; switch'e ise -integer. expr'de artık C99 matematik fonksiyonlarının bir kısmı kullanılabilir. Proje ayrıca büyük listelerde bellek verimliliği için listenin iç yapısını iyileştirdi ve 64 bit boyut desteğini genişletti.

Tk 9.1: arayüz yenilikleri

Tk tarafındaki en önemli ekleme, uygulamaların erişilebilirliğini artıran ekran okuyucu desteğidir. Çift yönlü metin, yani sağdan sola yazılan yazılar için başlangıç desteği de geldi.

Yeni bir widget ttk'nin toggleswitch'i, yeni bir komut ise tk attribtable. ttk treeview ve notebook'a genişletilmiş durumlar eklendi, etiketlerde döndürülmüş metin gösterilebilir hale geldi. listbox seçim renkleri güncellendi, ileti ve diyalog pencereleri fiziksel ekran genişliğiyle sınırlandı.

macOS Aqua'da send komutu yeniden işlendi, negatif ekran mesafeleri desteği eklendi, Windows XP'nin eski görünüm desteği kaldırıldı.

C düzeyi değişiklikler

Birkaç yeni C rutini eklendi: Tcl_IsEmpty, Tcl_GetEncodingNameForUser, Tcl_AttemptCreateHashEntry ve Unicode normalleştirmesi için Tcl_UtfToNormalized*, listelerle çalışmak için ise Tcl_ListObjRange, Tcl_ListObjRepeat ve Tcl_ListObjReverse. Yeni zaman API'si Tcl_Time yerine long long türünü kullanır.

Uyumluluk kuralları da değişti: uygulamalar artık başlatma için zorunlu olarak Tcl_FindExecutable veya TclZipfs_AppHook çağırmalı. macOS'te dosya yolları büyük/küçük harfe duyarsız hale geldi, Windows'ta auto_execok ve exec arama mekanizması yeniden işlendi; betik kütüphanesi ve kodlamalar için arama kuralları da yeniden tanımlandı.

Bağlam

9.1 sürümü, 64 bit veri, 2 GB'den büyük değerler, zip arşivlerini dosya sistemi olarak bağlama ve gömülü arşivlerden uygulama çalıştırma desteğini getiren 9.0 hattına dayanıyor. 9.0'da epoll ve kqueue kullanan olay işleme çekirdeği de güncellendi, Tk'ye işletim sistemi bildirimlerine, yazdırmaya ve sistem tepsisine erişim eklendi.