Bugün işletim sistemi ne demek? Thomas Ptacek'ten AI, uygulamalar ve yeni bir telefon

25 Eylül'de yayımlanan kişisel bir denemede mühendis Thomas Ptacek, Fly.io'dan ayrılarak Kurt ile yeni bir projede çalışacağını duyuruyor: bir telefon. Ona göre yapay zeka, programcılarla kullanıcılar arasındaki sınırı eritiyor ve yakında yazılımların çoğunu, hazır uygulamalar olarak satın almak yerine onları kullanan insanlar üretecek.

Programcılarla kullanıcılar arasındaki sınır

Mac'teki menü çubuğu ve pencere değiştiricisi, kendisi için ürettiği programlarla dolu; programlama dili olarak İngilizceyi kullanıyor. Ona göre kendi bilgisayarında yaptığını, yakında her ileri düzey kullanıcı kendi makinesinde yapacak.

Tek kişilik kitleye yazılım

Buradan, sektörün henüz sormadığını söylediği soru çıkıyor: uygulamaların çoğu, belki de büyük bölümü bir ya da iki kişilik bir kitleye hitap ettiğinde bilgisayar kullanımı nasıl görünür, bu yazılımlar nasıl dağıtılır ve neyin üzerinde çalışır? Kutulardan CD'lere ve indirmelere uzanan dağıtım tarihinden sonra sıradaki kaybın, ona göre, önceden üretilmiş, sabit işlevli uygulama kavramı olacağını söylüyor.

Ona göre yabancılar artık bitmiş uygulamaları değil, yapı taşlarını gönderecek. Büyük tarayıcılar ve kelime işlemcileri kalacak, ama yanlarında parçalardan birleştirilen çok daha fazla küçük program olacak. Örnekleri bilinçli olarak sıradan: en yakın istasyonların kaçırdığı bir Chicago mahallesi için doğru hava tahmini.

İşletim sistemleri hâlâ mantıklı mı?

Denemenin önemli bir bölümü işletim sistemlerinin ne işe yaradığına ayrılmış. Ptacek'e göre temel amaç, donanıma erişim vermek değil, uygulamaları birbirinden ayırmak ve aralarındaki iletişimi denetlemek. Tüm yazılımınızı yabancılardan aldığınız bir dünyada bu mantıklı; cihazdaki yazılımların çoğu aynı kaynaktan geldiğinde çok daha az; uygulamalar değiştirilebilir olduğunda ise neredeyse hiç mantıklı değil.

Telefonların 2023'te planlandığını hatırlatıyor; o dönemde bilgisayarlar hâlâ profesyonel programcıların yazdığı uygulamaları çalıştırıyordu. Ona göre bu telefonların ruhu "1970'lere sıkışmış" ve bugünün amiral gemileri DEC PDP-11 ile aynı işi yapıyor: hazır uygulamaları çalıştırmak. Kendisinin Kurt ile geliştirdiği telefon ise AAA mobil oyunları göstermek için değil: uygulamaları doğrudan cihazda, istendiği anda üretiyor.

Neden önemli

Ptacek, kendi çıkarını savunduğunu açıkça söylüyor ve yeni girişim duyurularının neredeyse her zaman büyük tahminlerle geldiğini kabul ediyor. Yine de deneme dikkate değer: ona göre sektör, kişisel bilgisayarın çıkışından bu yana görülmedik biçimde sarsılıyor. Çocukken, bilgisayarlara ulaşabilirsek her şeyi yapabileceklerine inanıyorduk; ne kadar yetersiz olduklarını öğrenmek için profesyonel geliştirici olduk ve şimdi, diyor, yeniden çocuklar gibi düşünmeliyiz.