RSS-in həmmüəllifi mühakimə olunub, Meta isə bunu demək olar ki, cəzasız edir

Avqustun 19-da quailblog-da dərc olunan yazıda internetdə Curious Quail adı ilə tanınan tərtibatçı RSS protokolunun həmmüəlliflərindən birinə qarşı açılan cinayət işini Meta-nın süni intellekt modellərinin öyrədilməsində kitab məlumatlarından istifadəsinə dair müzakirələrlə müqayisə edir. Yazı rəy janrındadır və yeni sənəd və ya məhkəmə materialı təqdim etmir.

İki iş, iki standart

Müəllif xatırladır ki, yazıda RSS-in həmmüəlliflərindən biri kimi təqdim olunan Aaron Şvarts JSTOR-dan təxminən 70 giqabayt elmi məqalə yüklədiyi üçün mühakimə olunub. Yazıya görə ittihamlar o qədər ağır idi — 35 ilə qədər həbs, 1 milyon dollar cərimə və əmlakın müsadirəsi — ki o, məhkəmə prosesi və maliyyə dağılması təhlükəsi ilə üzləşməkdənsə həyatına son qoyub.

Meta ilə bağlı isə yazıda qeyd olunur ki, şirkət AI modellərini öyrətmək üçün 80 terabayt kitab yükləyib və bunu müəllifin sözləri ilə desək, "məhkəmə işindən başqa demək olar ki, heç bir nəticə olmadan" edib. Müəllif hesab edir ki, iş modellər gəlir gətirməyə davam edərkən yalnız maliyyə cəriməsi ilə yekunlaşacaq.

Məqsəd və miqyas

Yazının əsas arqumenti məqsəd fərqinə əsaslanır: müəllifin fikrincə, Şvartsın məqsədi biliklərin yayılması və arxivləşdirilməsi idi, Meta-nınkı isə öz mülkiyyətində olan AI sistemlərini gücləndirməkdir. "Mən Aaronla heç vaxt görüşməmişəm, amma onun adına o qədər tez-tez hirslənirəm ki, radikallaşmaqdan başqa nə edəcəyimi bilmirəm", — deyə müəllif yazır.

Qeyd müəllifin hər gün dərc etdiyi Blaugust seriyasının bir hissəsidir və #aaron swartz, #ai kimi teqlər daşıyır.

Müqayisə niyə aktuallığını saxlayır

Mətn jurnalist reportajı deyil, şəxsi esse olduğu üçün hər iki işə yeni hüquqi faktlar əlavə etmir. Lakin onun tezisi — bilik paylaşan fərdin, daha böyük miqyasda məlumat istifadə edən şirkətdən qat-qat ağır nəticələr daşıması — tərtibatçı və açıq veb icmalarında hələ də geniş müzakirə olunur.