Google RSS lentlərinin yayılmasının məhvinə necə kömək etdi

openrss.org lent xidmətini idarə edən qeyri-kommersiya təşkilatı Open RSS dərc etdiyi məqalədə iddia edir ki, RSS lentləri hələ də yaşayır və geniş istifadə olunur, lakin onların yayılmasına bir neçə böyük texnologiya şirkəti — ilk növbədə Google — ziyan vurub. Təşkilat açıq RSS protokolu üzərində qurulan, istifadəçilər ona bağlandıqdan sonra isə dəstəyi dayandırılan məhsulların uzun siyahısını sadalayır.

Brauzerdəki düymədən FeedBurner-dək

Chrome-un əsasını təşkil edən Chromium-un ilk versiyalarında RSS inteqrasiyası hazır gəlirdi: sayt lent təklif edəndə ünvan sətrində düymə görünür və istifadəçi bir kliklə abunə ola bilirdi. Sonradan düymə heç bir bildiriş və izah olmadan yoxa çıxdı. 2007-ci ildə Google adi lentləri reklam, tərəfdaş linkləri və oxunma, keçid, abunəçi sayı kimi izləmə elementləri olan öz versiyaları ilə əvəz edən FeedBurner xidmətini aldı. 2012-ci ilin oktyabrında Google FeedBurner API-lərini bağladı və üçüncü tərəf inteqrasiyalarının qarşısını kəsdi, 2022-ci ilin iyulunda isə e-poçt abunəliyi daxil qalan xidmətlərin çoxunu ləğv etdi — bir çox abunəçi işləməyən lent ünvanları ilə qaldı.

Reader, Alerts və Chrome əlavəsi

2005-ci ildə işə salınan Google Reader məşhur veb RSS oxuyucusuna çevrildi, lakin şirkət onu 2013-cü ilin iyulunda "məhsulun sadiq izləyiciləri olsa da, illər ərzində istifadə azalıb" əsaslandırması ilə bağladı. Google-un mühəndislərindən biri sonralar The Verge-ə dedi ki, "layihədə olduğum bütün müddət ərzində sanki müxtəlif insanlar onu öldürməyə çalışırdı". Google Alerts 2008-ci ilin oktyabrında RSS çatdırılması əldə etdi, 2013-cü ilin iyulunda onu itirdi və yalnız e-poçt qaldı, istifadəçi etirazlarından sonra isə bərpa edildi. Chrome üçün RSS əlavəsi 2013-cü ildə silindi və bir həftə ərzində geri qaytarıldı — Google bunun səhvən edildiyini bildirdi.

News və bunun əhəmiyyəti

2002-ci ildə açılan Google News RSS dəstəyini 1 dekabr 2017-ci ildə köhnəlmiş elan etdi və həmin dekabrda funksiyanı tamamilə bağladı — yenə də açıq səbəb göstərmədən. Open RSS həmçinin xatırladır ki, 2021-ci ilin mayında Google Chrome-da RSS dəstəyini qaytarmaq üçün eksperiment elan etmişdi, lakin o vaxtdan rəsmi buraxılış barədə məlumat verilməyib. Təşkilatın qiymətləndirməsinə görə, bu "mənimsə, genişləndir və məhv et" modelidir: RSS funksiyalarının əlavə edilib sonra silinməsi açıq vebin mühüm hissəsi sayılan protokola etimadı zəiflədir.