Knoppix: sabit diskə toxunmadan CD və ya USB-dən işləyən live Linux

Tam Linux sistemini sabit diskə toxunmadan CD-dən işlətmək fikrini populyarlaşdıran KNOPPIX hələ də knopper.net ünvanında saxlanılır və ana səhifəsi iyirmi il əvvəlki eyni vədi təsvir edir: avtomatik aparat tanıması olan, quraşdırma tələb etməyən yüklənə bilən live sistem.

Diskə toxunmayan Linux sistemi

Layihə KNOPPIX-i CD, DVD və ya USB yaddaşdan yüklənən live sistem kimi təsvir edir; sistem seçilmiş GNU/Linux proqram kolleksiyasından ibarətdir və video kartları, səs kartları, SCSI və USB qurğularını avtomatik tanıyır. Ondan məhsuldar masaüstü sistemi, təhsil diski, xarab olmuş maşınlar üçün bərpa sistemi və ya kommersiya proqramlarının nümayişi üçün platforma kimi istifadə etmək olar.

Bunu “uçuş zamanı açma” (on-the-fly decompression) mümkün edir: bir CD 2 GB-a qədər icra olunan proqram daşıya bilər, “Maxi” DVD buraxılışında isə 9 GB-dan çox. Sənədlərə görə DVD-də təxminən 4 000 paket və sıxılmamış halda 10 GB-dan çox proqram var və bunlar standart 4.7 GB-lıq diskə sığdırılır. Tələblər təvazökardır: i486-uyğun prosessor və qrafik masaüstü üçün ən azı 200 MB RAM (ofis proqramları ilə iş üçün 500 MB tövsiyə olunur).

9.1 buraxılışında nə var

İctimaiyyətə açıq son buraxılış 2021-ci ilin yanvarında çıxan Knoppix 9.1-dir. O, Debian bullseye bazasında qurulub (bəzi paketlər daha yeni qrafik drayverləri və masaüstü proqramları üçün Debian unstable-dan götürülüb) və Linux 5.10.10 nüvəsi ilə Xorg 7.7 üzərində işləyir. Distributiv 32 və 64 bitlik nüvələri ehtiva edir, yükləyici isə uyğun prosessorlarda 64 bitlik nüvəni avtomatik seçir.

Masaüstü kimi compiz 3D genişlənməsi olan LXDE, həmçinin LibreOffice 7.0.4 və GIMP 2.10 təqdim olunur. Sistem masaüstünü VNC və RDP ilə ixrac edə bilir, USB yaddaşa quraşdırıldıqdan sonra UEFI Secure Boot-u dəstəkləyir və USB-yə 1:1 kopyalamadan sonra yazıla bilən overlay bölməsini yenidən başlatmadan avtomatik genişləndirir. flash-knoppix skripti nüvə, LXDE, məlumat bərpa vasitələri və Chromium brauzerindən ibarət təxminən 700 MB-lıq mini buraxılış yarada bilər, həmçinin quraşdırma zamanı fərdi remastering tətbiq etmək mümkündür.

Adriane və yalnız jurnallarla çıxan buraxılışlar

Knoppix ADRIANE ilə birlikdə gəlir — bu, danışan audio masaüstü və menyu sistemidir; məqsəd yeni başlayanların, o cümlədən monitorla görmə əlaqəsi olmayan istifadəçilərin işini və internetə çıxışını asanlaşdırmaqdır. Almandilli buraxılışlar isə ayrı yol tutdu: buraxılış qeydlərinə görə Knoppix 9.2 yalnız Almaniyanın Linux Magazine və Linux-User (DELUG nəşri) jurnalları ilə birlikdə, 2021-ci ilin aprelində yayımlanıb.

Saytın xəbər bölməsi demək olar ki, yenilənmir; ən son qeyd 22-23 mart 2025-ci ildə keçirilən Chemnitz Linux Günlərini elan edir. Layihə burada mühazirələrdə və imtahanlarda generativ süni intellektin imkanları və riskləri barədə almandilli məruzə təqdim edib.