New York Times araşdırması: nəhəng pikap və SUV-lar piyadaları öldürür

2009-cu il ətrafında dönən tendensiya

Onilliklər boyu Amerika yolları piyadalar üçün getdikcə daha təhlükəsiz olurdu. Bu, 2009-cu il ətrafında dəyişdi: o vaxtdan bəri ABŞ-da hər il ölən piyadaların sayı təxminən 75 faiz artıb — bu, iyunun 21-də dərc olunan New York Times araşdırmasında göstərilir. Tədqiqatçılar bu artımı hələ də izah edə bilmir və digər varlı ölkələrin əksəriyyətində bənzər artım qeydə alınmayıb.

Federal və sənaye qeydlərini, o cümlədən avtomobil ölçüləri ilə bağlı əvvəllər araşdırılmamış məlumatları təhlil edən qəzet belə nəticəyə gəlib ki, böyük pikap və SUV-lara keçid mühüm amildir. Onun təxmininə görə, son rüb əsrdə avtomobillərin ölçüsü təxminən eyni qalsaydı, ildə 200-400 piyada həlak olmazdı — bu, piyada ölümlərindəki son artımın təxminən 10 faizidir.

Daha hündür kapotlar, daha geniş kor zonalar

Böyük avtomobillər iki səbəbdən daha ölümcüldür: kapotları daha hündür, kor zonaları isə daha genişdir. Orta minik avtomobilinin kapotu bu gün təxminən 90 santimetrdir, buna görə 168 santimetrdən aşağı olan hər kəs — ABŞ yetkin əhalisinin təxminən yarısı və uşaqların çoxu — tez-tez birbaşa asfalta düşür. Qəzet üçün toqquşma testləri keçirən Forensic Rock şirkətindən Şon Harrington deyir: “Aşağı sürətlərdə belə çox ağır toqquşmalar görürük, çünki piyada irəli atılır. Sürücü nə baş verdiyini anlamamış piyadanın başı təkərin altında olur.”

3D skaner vasitəsilə qəzet dörd məşhur pikapı — Chevrolet Silverado, Ford F-150, GMC Sierra və Toyota Tacoma — 1990-cı və ya 2000-ci illərin əvvəllərindəki modelləri ilə müqayisə edib. Silverado-nun kor zonaları təxminən iki dəfə artıb, Sierra və Tacoma-nınkı təxminən 60 faiz, F-150-ninki isə təxminən 25 faiz böyüyüb.

Statistik model və nəzərə alınmayan xəbərdarlıq

Qəzet 2016–2024-cü illərdə bir avtomobil və bir piyadanın iştirak etdiyi təxminən 6000 qəza üzərində logistik reqressiya qurub. Kapotun hündürlüyü ölümün statistik baxımdan əhəmiyyətli göstəricisi olub: hər əlavə düym piyadanın ölüm ehtimalını 2,8 faiz artırır. Ümumilikdə qəzet hesab edir ki, hündür kapotlar 2016–2024-cü illərdə təxminən 3000 ölümə səbəb olub.

Tənzimləyicilər xəbərdar edilmişdi. 2022-ci ilin noyabrında Nəqliyyat Departamentinin Volpe Center tədqiqatçıları departament və NHTSA rəhbərliyinə bildirdilər ki, geniş kor zonaları olan böyük avtomobillər hər il yüzlərlə piyadanı və velosipedçini öldürür. NHTSA-nın yüksək vəzifəli rəsmisi məlumatlara etiraz edib yeni piyada aşkarlama texnologiyalarına işarə etdi; görüş heç bir fəaliyyət planı olmadan başa çatdı.

Mənfəət və mübahisəli həllər

İstehsalçılar deyirlər ki, ölçü yeganə səbəb deyil. Ford-un nümayəndəsi Mayk Levin böyük avtomobilləri günahlandırmağın yol dizaynı kimi sistemli problemləri görməzdən gəldiyini bildirib, General Motors isə piyada qarşısı avtomatik əyləcləmənin xəsarətləri 35 faiz azaltdığını göstərən araşdırmaya istinad edib. Lakin IIHS testləri göstərib ki, bir çox böyük avtomobildə avtomatik əyləcləmə toqquşmaların qarşısını həmişə almır. Pikaplar və SUV-lar ABŞ avtomobil sənayesinin mənfəətinin demək olar ki, hamısını yaradır: Cox Automotive-ə görə, tam ölçülü pikapın orta qiyməti təxminən 70 000 dollardır.