Apple-ის ჩავარდნილი ოპერაციული სისტემა Copland 30 წლის შემდეგ ბრაუზერში ჩაიტვირთა

Apple-მა Copland, Mac-ის თანამედროვე ოპერაციული სისტემის შექმნის ჩავარდნილი მცდელობა, ოცდაათი წლის წინ დახურა. ახლა ამ დაუსრულებელი სისტემის ბოლო დეველოპერული ვერსია ბრაუზერში ჩაიტვირთება. ეს დეველოპერმა მაიკლ შტაილმა (Mist) Power Mac-ის ემულატორ DingusPPC-ის ექსპერიმენტული ვერსიით მოახერხა. Copland D11E4 pagetable.com-ის გვერდზე ეშვება და ინსტალაცია არ სჭირდება.

როგორ მუშაობს ეს გაშვება

შტაილის თქმით, 11 შესწორება, რომლებიც DingusPPC-ს Copland-ის ჩატვირთვის საშუალებას აძლევს, AI-ის დახმარებით დაიწერა. DingusPPC-ის ძირითადი პროექტი AI-ით დაწერილ შესწორებებს არ იღებს, ამიტომ მათ ხელახლა დაწერა დასჭირდება. სასწაულებს ნუ მოელით: D11E4, რომელიც Apple-მა დეველოპერებს 1996 წლის ივნისში დაურიგა, ბოლომდე დაუსრულებელია. შეცდომისას ემულირებული სისტემა debugger-ში გადადის და გაგრძელებას მომხმარებელს სთხოვს.

რა უნდა ყოფილიყო Copland

Copland System 7-ის ჩამნაცვლებელი უნდა ყოფილიყო: PowerPC-ზე მორგებული ოპერაციული სისტემა მიკრობირთვით, დაცული მეხსიერებითა და პრეემპტიული მრავალამოცანიანობით. საჯაროდ სამი დაუსრულებელი დეველოპერული ვერსიაა ცნობილი: D7E1, D9 და D11E4; იმ დროს მათი გამოყენება Apple-ის დეველოპერთა საზოგადოების გარეთ ცოტამ მოახერხა. Copland 1995 წლის WWDC-ზე Apple-ის CEO-მ გილ ამელიომ წარადგინა, თუმცა პროექტი გამოშვებისთვის საჭირო სტაბილურობას ვერ მიუახლოვდა. მისი დიდი ნაწილი დასრულებული კოდის ნაცვლად გეგმებისა და დოკუმენტაციის სახით არსებობდა; 2009 წელს შტაილმა ამ მასალის ვრცელი არქივი შეადგინა, დაგეგმილი მემკვიდრე Gershwin კი მხოლოდ გეგმად დარჩა.

რატომ დახურა Apple-მა პროექტი

პროექტმა ვადებს იმდენად გადააჭარბა, რომ ამელიომ IBM-იდან ელენ ჰენკოკი CTO-ად მიიწვია და Copland-ის რელსებზე დაბრუნება დაავალა. პროგრესის შესწავლის შემდეგ ჰენკოკმა რეკომენდაცია გასცა, რომ პროექტი შეეწყვიტათ და ოპერაციული სისტემა სხვაგან შეეძინათ. Apple-მა BeOS-ისთვის Be-ს შეძენა და Sun-თან Solaris-ზე მუშაობა განიხილა, საბოლოოდ კი, 1996 წლის ბოლოს, NeXT იყიდა და სტივ ჯობსი NeXTSTEP-თან ერთად კომპანიაში დააბრუნა. ჰენკოკი ჯობსის დროს ჩამოშორდა საქმეს და 1997 წელს წავიდა. NeXTSTEP-ზე დაფუძნებული Rhapsody 1997 წელს გამოვიდა, 1999 წელს Mac OS X Server 1.0-ად გადაიქცა, 2001 წელს კი Mac OS X 10.0 გამოვიდა.

რა დატოვა Copland-მა

Mac OS-ის არქიტექტურის ჩანაცვლებას წლები დასჭირდა. სანამ ეს სამუშაო მიმდინარეობდა, Apple-მა Copland-ის უფრო მწიფე კომპონენტები არსებული სისტემის განახლებებში ჩასვა: Mac OS 8-მა (1997) Copland-ის Platinum ინტერფეისი და მრავალნაკადიანი Finder მიიღო, Mac OS 8.1 1998 წელს HFS+-ით გამოვიდა, Mac OS 8.5 კი პირველი, მხოლოდ PowerPC-ზე მომუშავე გამოშვება გახდა. NeXTSTEP მრავალ პროცესორულ არქიტექტურაზე მუშაობდა, რამაც მოგვიანებით Mac-ის Intel-ზე გადასვლა გაამარტივა, OS X კი iPhone-ისა და iPad-ის საფუძველი გახდა. Copland-ის წარმატებით Apple-ის მომავალი სულ სხვა იქნებოდა.