ევროკავშირი გეგმავს ევროპასა და გრენლანდიას შორის პირველ წყალქვეშა ინტერნეტკაბელს

ევროკავშირი გეგმავს ევროპასა და გრენლანდიას პირდაპირ დამაკავშირებელი პირველი წყალქვეშა ინტერნეტკაბელის შექმნას. Pan-Arctic Cable პროექტი ასევე კანადამდე და, საბოლოოდ, იაპონიამდე და სამხრეთ კორეამდე შეიძლება გაგრძელდეს. პროექტი EU-ს წამყვან პროექტად არის მოხსენიებული ევროკომისიის ერთობლივ კომუნიკაციაში, რომელიც 2026 წლის 20 ოქტომბერს გამოქვეყნდა, და ის განსაკუთრებით შეერთებული შტატების გვერდს უვლის.

არქტიკული სტრატეგია და ოფიციალური მხარდაჭერა

პოლიტიკური დოკუმენტი ახალ ევროპულ სტრატეგიას ადგენს არქტიკისთვის და მხარს უჭერს სუვერენულ, უსაფრთხო და მდგრად წყალქვეშა კაბელურ კავშირს, რომელიც გრენლანდიას პირდაპირ EU-სთან დააკავშირებს. ის ასევე მიუთითებს, რომ თანამოაზრე პარტნიორები, მაგალითად კანადა, აზიისკენ კაბელის შემდგომი გაფართოებისთვის საფეხურად შეიძლება გამოდგნენ. ელიზაბეტ ბროუ, Atlantic Council-ის უფროსი მკვლევარი, რომელიც გლობალური საზღვაო წესრიგის საფრთხეების ინიციატივას ხელმძღვანელობს, Ars-ს უთხრა, რომ ხუთი წლის წინ პროექტი განსაკუთრებულად კომერციულად მიმზიდველი არ ჩანდა, თუმცა მისი განხილვა ტენდენციას ასახავს და დროის ნიშანია. პროექტმა ოფიციალური მხარდაჭერა მას შემდეგ მოიპოვა, რაც ტრამპის ადმინისტრაციის გრენლანდიაზე პრეტენზიის გამოცხადების განმეორებითი მცდელობები 2026 წლის სექტემბერში შეერთებული შტატების, გრენლანდიის და დანიის სამმხრივი უსაფრთხოების შეთანხმებით დასრულდა. ეს შეთანხმება ინარჩუნებს გრენლანდიის ავტონომიური ტერიტორიის სტატუსს დანიის სამეფოს შიგნით და ამავდროულად აფართოებს აშშ-ის სამხედრო წვდომას.

წითელი ზღვის რისკი და დაფინანსება

ევროპა ახალ ინტერნეტკაბელურ მარშრუტებს აზიასთან ასევე იმიტომ განიხილავს, რომ TeleGeography-ს მონაცემებით, ევროპასა და აზიას შორის კომუნიკაციის 90 პროცენტზე მეტი წითელი ზღვის წყალქვეშა კაბელებით გადის. ასეთი კაბელების შენარჩუნება უფრო რისკიანი გახდა მას შემდეგ, რაც წელს იემენის მთავრობასა და ჰუთიების დაჯგუფებას შორის ღია ომი განახლდა; ჰუთიებმა რაკეტები და დრონები გაუშვეს კომერციულ გემებზე ბაბ-ელ-მანდების სრუტის ვიწრო მონაკვეთში და უფრო ფართოდ წითელ ზღვაში. Pan-Arctic Cable კონკრეტული ფორმა მაშინ მიიღო, როცა 2025 წელს ევროპულმა კომპანიებმა და კვლევითმა ორგანიზაციებმა გრენლანდიელ ტელეკომ ოპერატორთან ერთად პროექტის განვითარების შესახებ შეთანხმებას მოაწერეს ხელი, Submarine Cable Networks-ის ცნობით. ევროკავშირმა უკვე დახარჯა 119 მილიონი დოლარი, ანუ 107 მილიონი ევრო, გრენლანდიის უსაფრთხო და სუვერენული კავშირგაბმულობის განვითარებისა და Pan-Arctic Cable გეგმის დაფინანსებისთვის, ევროპის არქტიკული სტრატეგიის შესახებ ევროკომისიის ახალი პოლიტიკური დოკუმენტის მიხედვით.

გამოწვევები და კაბელის უსაფრთხოება

კაბელის იაპონიამდე და სამხრეთ კორეამდე კანადის გავლით საბოლოოდ გაგრძელების მიზანს მნიშვნელოვანი გამოწვევები ახლავს, მათ შორის, საჭიროა მეტი ევროპული ყინულმჭრელი გემი, რათა შესაძლებელი გახდეს კაბელის დამონტაჟება და მოვლა არქტიკული წყლების ყინულოვან გარემოში. მზარდმა საერთაშორისო დაძაბულობამ თან მოიტანა ეჭვმიტანილი ინციდენტები, როცა რუსეთთან და ჩინეთთან დაკავშირებულ კომერციულ გემებს ბალტიის ზღვაში ევროპული წყალქვეშა კაბელები ღუზების ხანგრძლივი გადათრევით გაუწყვიტავთ. ევროპის ახალი არქტიკული სტრატეგიის დოკუმენტი ასეთ უსაფრთხოების საფრთხეებს იმით პასუხობს, რომ ევროკავშირი ჩრდილოეთ ატლანტიკა-არქტიკაში წყალქვეშა კაბელების მონიტორინგის, დაცვისა და შეკეთების მხარდასაჭერად Arctic Cable Hub-ს შექმნის. ის ასევე ამბობს, რომ ევროკავშირი კაბელებზე ჭკვიან ტექნოლოგიებს დააფინანსებს, რომლებიც პოტენციური საფრთხეების ადრეული გამაფრთხილებელი სისტემების როლს შეასრულებენ.

წყაროები: Ars Technica