ASML ევროპაში „აბსოლუტურად არაფერს“ ყიდის და ევროკავშირს მოთხოვნის შექმნისკენ მოუწოდებს

ევროპის უმსხვილესი კომპანია, ნიდერლანდური ASML, 2026 წელს ევროპაში თითქმის ვერაფერს გაყიდა. კომპანია მსოფლიოში ერთადერთი მწარმოებელია, რომელიც EUV ლითოგრაფიის სისტემებს აწვდის, მისი საბაზრო ღირებულება კი დაახლოებით 660 მილიარდი დოლარია. წელს ევროპელმა მწარმოებლებმა მისი ლითოგრაფიული მოწყობილობა არ იყიდეს.

„Tom's Hardware-ის“ ცნობით, ASML-ის ინვესტორებისთვის მომზადებული პრეზენტაციების მიხედვით ევროპის წილი კომპანიის შემოსავალში 2022 წელს 2%, 2023 წელს 4%, 2024 წელს 5%, ხოლო 2025 წელს 1% იყო. 2026 წლის პირველ ორ კვარტალში ეს მაჩვენებელი 0%-მდე დაეცა.

„ევროპაში აბსოლუტურად არაფერს ვყიდით“

„ჩვენ ევროპაში აბსოლუტურად არაფერს ვყიდით, რადგან ევროპა არ ინვესტირებს და ევროპაში ჩიპების ქარხნები არ შენდება. ეს ნამდვილად საგანგაშოა,“ განაცხადა ASML-ის საზოგადოებასთან ურთიერთობის უფროსმა ვიცე-პრეზიდენტმა ფრანკ ჰემსკერკმა ნიდერლანდებში, De Balie-ში გამართულ პანელურ დისკუსიაზე.

„ამ ტიპის მაღალსპეციალიზებულ მოწყობილობებზე მოთხოვნა აქ უბრალოდ არ არის. სწორედ ეს არის პრობლემა. მიწოდების მხარეს კაპიტალის მოზიდვის მცდელობის გარდა, გაცილებით მეტი უნდა გავაკეთოთ მოთხოვნის შესაქმნელად,“ დაამატა მან. მისი თქმით, ASML ურსულა ფონ დერ ლაიენთან განიხილავს, როგორ გამოიყენოს ევროპაში არსებული ბაზრის ძალა და დინამიკა.

ევროკავშირი აქამდე ახალი ქარხნების აშენებას ასუბსიდირებდა, თუმცა ამ მიდგომამ Intel-ის მოზიდვას ხელი ვერ შეუწყო. ASML ახლა ევროპის მთავრობებს სთხოვს, ხელი შეუწყონ ევროპაში წარმოებულ ჩიპებზე მოთხოვნის კონსოლიდაციასა და გარანტირებას, რაც დიდ ევროპულ მყიდველებს ადგილობრივი წარმოების ჩიპების შეძენისკენ უბიძგებს.

ახალი ქარხნები მაინც შენდება

ჰემსკერკი შეიძლება ზედმეტად პესიმისტურიც იყოს. Intel-ს ირლანდიაში Fab 34 ქარხანა აქვს და მასში 5 მილიარდი ევროს ინვესტიციას გეგმავს Intel 4 და Intel 3 პროცესებზე CPU-ების წარმოების გაზრდისთვის. TSMC-ის, Bosch-ის, Infineon-ისა და NXP-ის მხარდაჭერილი ESMC დრეზდენთან 15 მილიარდი ევროს ქარხანას აშენებს, სადაც Infineon-მა 2026 წლის ივლისში 5 მილიარდი ევროს Smart Power Fab გახსნა.

მაგრამ EUV არცერთ მათგანს არ სჭირდება

ეს პროექტები ტაივანში, სამხრეთ კორეაში, აშშ-ში და იაპონიაში მშენებულ ქარხნებზე გაცილებით მცირეა, სადაც ათობით ან ასობით მილიარდი დოლარი იდება. ASML-ისთვის უფრო მნიშვნელოვანი ისაა, რომ ევროპული პროექტებიდან არცერთი უახლეს კვანძებზე არ არის გათვლილი და EUV სკანერებს არ გამოიყენებს.

არსებობს მეორე პრობლემაც: ირლანდიაში ან ESMC-ის ქარხნებში წარმოებული მოწინავე ჩიპებიც კი შეფუთვისთვის სხვა რეგიონებში იგზავნება, ამიტომ ევროპამ რთული ჩიპების მთლიანად კონტინენტზე წარმოების უნარი დიდწილად დაკარგა. „ევროპაში დამზადებულ“ ჩიპებზე მოთხოვნის შექმნას ამჟამად თითქმის არავითარი სტრატეგიული აზრი არ აქვს.