მანქანები მძღოლის მონაცემებს ბროკერებს ყიდიან, ხელისუფლების რეფორმები კი არსს ვერ ხვდება

ამერიკის ვაჭრობის ფედერალური კომისიის (FTC) ჯარიმა General Motors-ის წინააღმდეგ, რომელიც წლის დასაწყისში დაწესდა, უპრეცედენტო იყო: ხუთწლიანი აკრძალვა მომხმარებლის მონაცემების სამომხმარებლო რეპორტინგის სააგენტოებისა და მესამე მხარის მონაცემთა ბროკერებისთვის გაყიდვაზე. The Verge-ის Stepback ბიულეტენში Andrew J. Hawkins აღწერს, როგორ იქცნენ მანქანები ბაზარზე ერთ-ერთ ყველაზე ინტრუზიულ მომხმარებლის მოწყობილობად და რატომ ტოვებს ხელისუფლების რეაგირება მთავარ პრობლემას უპასუხოდ.

როგორ დაიწყო ეს

GM თავის მომხმარებლებზე მონაცემებს აგროვებდა — მაგალითად, რამდენად ხშირად სცდებოდნენ სიჩქარეს ან დადიოდნენ თუ არა ღამით — და ბროკერებს ჰყიდდა, რომლებიც სადაზღვევო კომპანიებისთვის რისკის პროფილებს ქმნიან. მძღოლებმა ხშირად არ იცოდნენ ამის შესახებ: თანხმობა OnStar-ის დაკავშირებული სერვისების გეგმაზე რეგისტრაციისას ავტომატურად გაიცემოდა, რაც რთავდა ფუნქციას Smart Driver და მოძრაობის მონაცემებს აგროვებდა. GM ამ მონაცემებს უზიარებდა LexisNexis-სა და Verisk-ს — ორ ბროკერს, რომლებიც სადაზღვევო ინდუსტრიასთან მუშაობენ. 2024 წელს The New York Times-ის გამოძიებაში ზოგიერთი მძღოლი ამბობდა, რომ მათი დაზღვევის ტარიფი სწორედ ამის გამო გაიზარდა. რეგისტრაციის პროცესი იმდენად გაუგებარი იყო, რომ ბევრმა მფლობელმა არ იცოდა, საკუთარი მონაცემები რომ იზიარებოდა. შეთანხმების თანახმად, GM ვალდებულია გაამარტივოს მდებარეობის თვალყურის დევნების გამორთვა და მისცეს მძღოლებს შეგროვებული მონაცემების ნახვისა და წაშლის საშუალება.

ყველა ავტომწარმოებელი, იგივე დასკვნები

GM მარტო არაა. Mozilla Foundation-ის მკვლევარებმა 2023 წლის მოხსენებისთვის თვეების განმავლობაში შეისწავლეს ყველა მსხვილი ავტოკომპანიის კონფიდენციალურობის პოლიტიკა და დაასკვნეს, რომ თითოეულ მათგანს საშინელი კონფიდენციალურობა და უსაფრთხოება ჰქონდა, ამბობს კვლევის თანაავტორი Jen Caltrider. მფლობელებს ასევე უწევდათ ერთმანეთს გადაფარებული პოლიტიკის მიღება — ცალკე მანქანისთვის, დაკავშირებული სერვისებისთვის, სმარტფონის აპლიკაციისა და სესხის უზრუნველმყოფი ფინანსური სერვისებისთვის — და ყველა მათგანი მონაცემთა შეგროვების პუნქტებს შეიცავდა. Consumer Reports მსგავს დასკვნამდე მივიდა: თითქმის ყველა ავტომწარმოებელი, რომელიც აშშ-ში მანქანებს ყიდის, აგროვებს ეგრეთ წოდებულ მძღოლის ქცევის მონაცემებს, სხვა კომპანიებს უზიარებს და ამას აგრძელებს.

პოლიტიკური რეაგირება

დეკემბერში წარმომადგენელთა პალატის სამმა რესპუბლიკელმა წარადგინა კანონპროექტი DRIVER Act (Data Rights for Information and Vehicle Electronics in Real-time), რომლის მთავარი არგუმენტია: თუ მანქანა შენია, მის მიერ გენერირებული მონაცემებიც შენი უნდა იყოს. კანონპროექტი მფლობელებს მეტ კონტროლს მისცემდა, მაგრამ ავტომწარმოებლებს მაინც დაუშვებდა მონაცემების შეგროვებასა და მესამე მხარის ბროკერებზე გაყიდვას — რაც კონფიდენციალურობის დამცველებისთვის მიუღებელია, ვინაიდან წვდომა და წაშლის უფლება არ ნიშნავს ზედმეტი შეგროვების თავიდან აცილებას და ტვირთი მაინც ინდივიდზე რჩება. საკითხი MAGA-ს წრეებამდეც მივიდა: გასულ ივლისში ტრანსპორტის მდივანმა Sean Duffy-მ კონგრესს სახმელეთო ტრანსპორტის ხელახალი ავტორიზაციის კანონპროექტზე პრიორიტეტების წერილი გაუგზავნა, სადაც ახალი კონცეფცია Freedom Car იყო ნახსენები — უფლება იმოძრაო ავტომატიზაციისა და ქსელის გარეშე, რაც მთავრობას აუკრძალავს სავალდებულო ავტომატური მართვის სისტემების ან უსადენო მონაცემთა გადაცემის მოთხოვნას.