ნიდერლანდების სახელმწიფო უწყებები Microsoft-ის ალტერნატივას NixOS-ის ბაზაზე ქმნიან

ნიდერლანდების შინაგან საქმეთა სამინისტრო ღია ალტერნატივას ქმნის Microsoft-ზე დაფუძნებული სამუშაო პროგრამებისთვის. პროექტს DAWO ჰქვია (Digitaal Autonome Werkomgeving Overheid, „ციფრულად ავტონომიური სახელმწიფო სამუშაო გარემო“).

ბლუპრინტის ოთხი ნაწილი ცალ-ცალკე იცვლება

DAWO-ის ბლუპრინტი სამუშაო გარემოს ოთხ ნაწილად ყოფს, რომლებიც დამოუკიდებლად ვითარდება და იცვლება: AI, ოპერაციული სისტემა, ღრუბელი და თანამშრომლობა. AI-ის ნაწილი ღია და გადამოწმებად კომპონენტებს აერთიანებს, ღრუბლის ნაწილი კი ავტონომიური ინფრასტრუქტურის კომპონენტებს მოიცავს.

თანამშრომლობისთვის DAWO ნიდერლანდურ პაკეტს Mijn Bureau-ს და Nextcloud-ს იყენებს. Mijn Bureau ეროვნული პროგრამის, Beter Samen Werken-ის ფარგლებში მუშავდება და აერთიანებს ჩატს, დოკუმენტებს, ვიდეოშეხვედრებს, ცხრილებს, ელფოსტას, კალენდარსა და ვიკის, პაროლების მენეჯერთან და AI ასისტენტთან ერთად. ეს ევროპული პლატფორმის ნიდერლანდური ვერსიაა, რომელსაც საფრანგეთთან და გერმანიასთან ერთად ავითარებენ.

გამეორებადი სამუშაო გარემო NixOS-ის ბაზაზე

ყველაზე ხელშესახები ნაწილი ოპერაციული სისტემაა. DAWO-NixOS-ის რეპოზიტორიაში ის კოდია თავმოყრილი, რომლითაც სამუშაო სადგურები ავტომატურად და ერთნაირად აეწყობა NixOS-ზე, გამეორებადი, დეკლარაციული კონფიგურაციებით ცნობილ Linux-ის დისტრიბუციაზე. პარამეტრები Nix-ის flake-ებშია აღწერილი და მოდულებადაა დაყოფილი (ჩატვირთვა, დესკტოპები, ქსელი, პროგრამები, სერვისები), ასე მანქანა ხელით მორგების ნაცვლად საერთო კომპონენტებისგან იკრიბება.

არქიტექტურა „ბლოკებისა და დონეების“ მოდელს მიჰყვება: ძირითადი პროფილი სავალდებულო უსაფრთხოების ბაზისს მოიცავს (SSH, sysctl, usbguard, chrony, audit), კრიტიკული პარამეტრები კოდშია გამაგრებული, რომ ადმინისტრატორმა ჩუმად ვერ შეასუსტოს ისინი, სახიფათო კომბინაციები კი აწყობის დროსვე ფერხდება. მეორე, გამაგრებული დონე (AppArmor, GNOME-ის გამაგრება) ნებაყოფლობითია.

გამოშვებები და საზოგადოება

DAWO-NixOS-ის 0.1.0 ვერსია 2026 წლის ივნისში გამოვიდა, ვერსია 0.1.1 ივლისის ბოლოს მუნიციპალიტეტებში გავრცელდა, 0.1.2 კი აგვისტოს შუა რიცხვებში გახდა ხელმისაწვდომი. მობილური ვერსია ჯერ შემუშავების პროცესშია. ბლუპრინტი სახელმწიფოს კოდის პლატფორმაზე, code.overheid.nl-ზეა, რეპოზიტორიები და გამოშვებები კი Codeberg-ზეც აისახება. საიტზე ხუთი მიზანია ჩამოთვლილი: ციფრული ავტონომია, თანამშრომლობა, უსაფრთხოება, ინოვაცია და გადამოწმებადობა. მონაწილეობა კოდით, დოკუმენტაციით, პილოტებითა და ღონისძიებებით შეიძლება.