RUSI: ევროკავშირის ფრაგმენტული ტექნოლოგიური პოლიტიკა წევრ ქვეყნებს ჩინური ვენდორების რისკების წინაშე აყენებს

დიდ ბრიტანეთში დაფუძნებულმა ანალიტიკურმა ცენტრმა RUSI-მ 1 ოქტომბერს ანგარიში გამოაქვეყნა: ევროკავშირის ფრაგმენტული ტექნოლოგიური პოლიტიკა წევრ ქვეყნებს ჩინური ვენდორების რისკების წინაშე აყენებს.

RUSI (Royal United Services Institute) ბლოკს ერთიანი რისკშეფასების ჩარჩოს შექმნას ურჩევს, რომელიც ყველა წევრზე გავრცელდება და ეროვნული უსაფრთხოების პოლიტიკის დამოუკიდებლობას არ შელახავს.

ნებაყოფლობითი ჩარჩო და CSA-ს ცვლილებები

ტელეკომუნიკაციებში ჯერ მხოლოდ ნებაყოფლობითი 5G-ის უსაფრთხოების ჩარჩო (EU 5G Toolbox) მოქმედებს: 2020 წლის იანვრიდან ის სრულად ევროკავშირის 27 წევრიდან მხოლოდ 10 ქვეყანამ დანერგა.

ამის გამო ევროკომისიამ ამ წლის დასაწყისში კიბერუსაფრთხოების აქტის (CSA) ცვლილებები წარადგინა: შეიქმნება არასანდო ვენდორების სია, რომელთა აღჭურვილობაც წევრებმა 18 კრიტიკული სექტორიდან 36 თვეში უნდა გამორიცხონ. სიაში Huawei-სა და ZTE-ს შეტანას გეგმავენ, თუმცა „მაღალი რისკის ვენდორის“ განმარტება ჯერ არ არსებობს.

გერმანია, ესპანეთი და დიდი ბრიტანეთი

გერმანია ჩინეთის უმსხვილესი სავაჭრო პარტნიორია: წლიური ვაჭრობა 251,8 მილიარდი ევროა (284,4 მილიარდი დოლარი). Friedrich Merz-ის დროს მიდგომა ნელა იცვლება, თუმცა RUSI მალე მკვეთრ ცვლილებას არ ელის: 2024 წელს ჩინურ მომწოდებლებზე გერმანიის 5G RAN-ის დაახლოებით 59% მოდიოდა.

ესპანეთში ჩინური აღჭურვილობის წილი 2024 წელს დაახლოებით 32% იყო და მისი შემცირება მოსალოდნელია. დებატები გასულ წელს Huawei-ს სასამართლო მიყურადების ჩანაწერების შენახვის კონტრაქტის გამო გამძაფრდა. მადრიდი იაფ ვარიანტს ირჩევს და ჩინეთის მიმართ დიდი ბრიტანეთის დონის შეშფოთებას არ იზიარებს.

დიდი ბრიტანეთი ჩინურ ტექნოლოგიას ტელეკომის ქსელიდან მომავალი წლის ბოლოსთვის სრულად ამოიღებს; ლონდონმა ეს გზა აშშ-ის დაჟინებული მოთხოვნის შემდეგ აირჩია.

რისკები და აკრძალვების საზღვრები

RUSI ჩინურ ვენდორებთან დაკავშირებულ შეშფოთებას საფუძვლიანად მიიჩნევს: ჩინეთის კანონები ხელისუფლებას Huawei-ს მსგავსი კომპანიებისგან მონაცემების მოთხოვნის, პარტიის წარმომადგენლების ყოფნისა და საფრთხის შემცველ აქტივობაზე ანგარიშის მიღების უფლებას აძლევს. ცალკე ნორმა ხარვეზებზე 48 საათში მთავრობისთვის შეტყობინებას მოითხოვს, რაც კერძო კვლევას სახელმწიფო კონტროლის არხად აქცევს.

ანგარიში აღნიშნავს, რომ ჩინეთს კიბერშეტევების შესაძლებლობაც აქვს და მზადყოფნაც აჩვენა მოწინააღმდეგეთა კრიტიკულ ინფრასტრუქტურაზე. ჩინური პროდუქტები მძლავრი და იაფია, რაც არაჩინურ აღჭურვილობაზე დამატებითი ხარჯის გამართლებას ართულებს; 2019 წელს ჩინეთი გერმანიას 5G-ის გამო „შედეგებით“ დაემუქრა.

RUSI აფრთხილებს, რომ აკრძალვები ფესვურ პრობლემებს არ ეხება: „სანდო“ ქვეყნების ვენდორებიც ვერ აწვდიან შეტევის მიმართ მდგრად პროგრამულ უზრუნველყოფას, რაც 2024 წელს Salt Typhoon-ის შეტევამ აჩვენა. CSA-ს ტიპის სია ამერიკულ კომპანიებსაც შეეხება: ევროპის ზოგ ქვეყანაში აშშ-ის ვენდორებსაც რისკად თვლიან.

დასკვნაში RUSI ევროკავშირს მეტი „ეკონომიკური გამბედაობისკენ“ მოუწოდებს: ტექნოლოგიის შესყიდვა კრიტიკული ინფრასტრუქტურის დაცვის საშუალებაა და არა „შესაბამისობის სავარჯიშო“.