Google-მა Project Suncatcher-ის პირველი ექსპერიმენტული თანამგზავრი ორბიტაზე გაუშვა

Google-ის Project Suncatcher-ის პირველი ექსპერიმენტული თანამგზავრი ორბიტაზეა. MVP-ის სახელით ცნობილი აპარატი 1 ოქტომბერს SpaceX-ის Falcon 9-მა Vandenberg-ის ბაზიდან Transporter-18-ის მისიით გაუშვა; გაშვება წარმატებით დასრულდა.

აპარატი მაცივრის ზომისაა და ოთხ TPU-ს ატარებს; ეს ერთი დატაცენტრის სერვერის სიმძლავრეს უდრის, მზის პანელები კი 1 კილოვატს გამოიმუშავებს. თანამგზავრი Planet Labs-ის მზა პლატფორმაა: Google-მა მასში საკუთარი ჩიპები ჩასვა და გაშვება დააჩქარა.

რას ამოწმებს მისია

მისია ამოწმებს Google-ის Trillium TPU-ების გამძლეობას გაშვებისას და კოსმოსურ გარემოში. აფრენისას აპარატი გრავიტაციაზე 10-ჯერ მეტ გადატვირთვას განიცდის, კომპონენტები კი 50-100-ჯერ მეტს; გამოსხივების ტესტებში ჩიპებმა ხუთწლიან მისიაზე მეტი რადიაციული დოზა გაუძლეს.

ყველაზე რთული გაცივებაა: ვაკუუმში სითბო მხოლოდ რადიატორებით იფანტება. Google სითბოს თბოგამტარი მასალის, სპილენძისა და ალუმინის მილების მეშვეობით რადიატორზე გადააქვს; ჩიპები დაახლოებით 15 წუთს მუშაობს, შემდეგ ითიშება. ტესტებზე Gemini-ს მოდელებს გაუშვებენ.

კვლევა: შესაძლებელია, მაგრამ პირობებით

პარალელურად Google-მა რეცენზირებული კვლევა გამოაქვეყნა. The Register-ის ცნობით, ორბიტული დატაცენტრები გამართლდება, როცა კილოგრამის ორბიტაზე გატანა 200 დოლარამდე გაიაფდება; SpaceX-მა ეს ღირებულება გაშვებული მასის ყოველ გაორმაგებაზე 20%-ით შეამცირა. ტემპის შესანარჩუნებლად საჭიროა დამატებით 370 ათასი ტონა ტვირთი, დაახლოებით 1800 Starship-ის ფრენა და კომპონენტების 100-ჯერ გამოყენება. 200 დოლარს კილოგრამზე Google „გონივრული დაშვებებით რეალურს“ უწოდებს.

სხვა ტექნოლოგიები თეორიულია: არსებული ქსელური გადაწყვეტები თანამგზავრების კლასტერებად დასაკავშირებლად არ გამოდგება, საჭიროა გაცილებით დიდი და მჭიდროდ მფრინავი სისტემა. მნიშვნელოვანია დედამიწასთან ოპტიკური კავშირიც; NASA-ს TBIRD-მა 200 Gbps სიჩქარე აჩვენა. მკვლევრების დასკვნით, საჭიროა „ხანგრძლივი კვლევა, დიზაინის დახვეწა და რამდენიმე მნიშვნელოვანი ეტაპი“.

რა მოდის შემდეგ

შემდეგი ეტაპი 2027 წელია: Google ორი თანამგზავრის გაშვებას გეგმავს, მომავალი სისტემების დიზაინი კი 80-ზე მეტ თანამგზავრს ითვალისწინებს. Google ვარაუდობს, რომ 2030-იანი წლების შუაში ორბიტული დატაცენტრები დედამიწისას ფასით დაეწევა. მოლოდინები ზომიერია: James Manyika ამბობს, რომ მომდევნო რამდენიმე წელიწადში მომუშავე სისტემას არ ელოდება და ამ საქმეს ადრეულ უპილოტო ავტომობილების კვლევას ადარებს. Ars Technica-ს შეფასებით, პროექტიდან პროდუქტამდე გზა კიდევ წლებია.