რატომ გვიჭირს უბრალოდ არსებობა — Raptitude-ის ესე არსებობის უნარზე

პიროვნული განვითარების ბლოგ Raptitude-მა ივლისში გამოაქვეყნა ესე, რომელიც მკითხველს პატარა ექსპერიმენტს სთავაზობს: იჯექი უძრავად სამი წუთი ორი წესით — „არაფერი არ გააკეთო“ და „კმაყოფილი იყავი“ — და შეამჩნიე, რამდენ ხანში მოგინდება, რომ ეს დასრულდეს. ავტორის აზრით, ის სირთულე, რომელსაც ადამიანები ამ სავარჯიშოსთან განიცდიან, ბევრს ამბობს იმაზე, თუ როგორ უკავშირდება ადამიანი აწმყოს.

ექსპერიმენტი და რას ამჟღავნებს ის

„არაფერი არ გააკეთო“ ნიშნავს: არ იმოძრაო, არ იმწრიალო, არ ჩაერთო ფიქრებსა თუ დღის სიზმრებში; სუნთქვა და თვალის დახამხამება ნებადართულია. „კმაყოფილი იყავი“ კი ნიშნავს, სრულად შეეგუო უმოქმედობის გამოცდილებას — არაფრის შეცვლის მცდელობისა და მოუთმენლობის გარეშე. ესე აღნიშნავს, რომ რაღაცის კეთების სურვილი — ირგვლივ მიმოხედვა, საუბრის გახსენება, ფეხის თითების განძრევა — ძლიერია, და რომ ყველაფრის შეწყვეტისას თავად არსებობა თითქმის აუტანელი ხდება. „თითქოს აწმყოს მხოლოდ მაშინ იტან, როცა მის სხვა რამედ გადაქცევას ცდილობ“, — წერს ავტორი და ადამიანს „საკუთარი ბუნებრივი გარემოს მიმართ ალერგიულს“ უწოდებს. სასიამოვნო გამოცდილებაც კი არ არის გამონაკლისი: მთელი დღე ნანატრი ნაყინის ჭამისასაც ყურადღება მომდევნო კოვზისკენ მიისწრაფვის.

მეცნიერება და თავის არიდების სტრატეგიები

ესე იხსენებს 2014 წლის კვლევას ჟურნალ Science-ში: თერთმეტ ექსპერიმენტში მონაწილეებს, როგორც წესი, არ აღმოაჩნდათ სიამოვნება ოთახში მარტო, მხოლოდ საკუთარ ფიქრებთან გატარებული 6–15 წუთისგან; ჩვეულებრივი გარეშე საქმიანობები მათ ბევრად უფრო მოსწონდათ, ბევრი კი მზად იყო, საკუთარი თავისთვის ელექტროშოკი მიეყენებინა, ვიდრე ფიქრებთან მარტო დარჩენილიყო. სტატია ასევე აღნიშნავს, რომ ჩრდილოეთ ამერიკაში წელიწადში დაახლოებით 100 მეხანძრე გასამართლდება ცეცხლის წაკიდებისთვის — ხშირად ახალგაზრდა, უმოქმედობით უკმაყოფილო მეხანძრეები. იგივე თავის არიდების ყოველდღიური ფორმებია სქროლვა, საკვების ჭამა შიმშილის გარეშე და მუდმივი გადაფიქრება.

პრაქტიკა: ნახევარი სუნთქვა ერთდროულად

ესე გვირჩევს, არსებობა ძალიან მოკლე ულუფებით ვივარჯიშოთ. დაჯექი დახუჭული ან ღია თვალებით, მაქსიმალურად მოდუნდი და ისუნთქე ხანგრძლივად, მშვიდად; შემდეგ სცადე, ერთი ჩასუნთქვის მთელი გამოცდილების მიმართ ღიად დარჩე — ჩხვლეტა, უცნაურობა, ეჭვი, რაც არ უნდა გამოჩნდეს — არაფრის მოშორების მცდელობის გარეშე. მცირე პაუზის შემდეგ იგივე გააკეთე ერთი ამოსუნთქვით და თანდათან ორივე ერთმანეთს მიუერთე. დასაწყისისთვის ხუთი წუთი საკმარისია, შესვენებების უფლებით. ავტორი ამას „შიშის გარეშე არსებობად, რამდენიმე წამით“ მოიხსენიებს და აღნიშნავს, რომ პრაქტიკის მინიმალური ეფექტური დოზა ერთი ნახევარი სუნთქვაა; არსებობისადმი ალერგიის დაწყნარება ყოფით დისკომფორტს — რიგში ლოდინს, გაურკვევლობას, ოდნავ ზედმეტ სიცხეს — ბევრად უფრო ასატანს ხდის, თავის არიდებაზე დამოკიდებული ჩვევები კი ნაკლებად მიმზიდველს. პოსტტრავმული სტრესული აშლილობის ან სხვა ფსიქიკური დაავადების მქონე მკითხველებს ურჩევენ, ვარჯიშამდე პროფესიონალს მიმართონ.