Apollo-ს პროგრამული უზრუნველყოფის პიონერი მარგარეტ ჰამილტონი 90 წლის ასაკში გარდაიცვალა

Apollo-ს პროგრამული უზრუნველყოფის ხელმძღვანელი 90 წლის ასაკში გარდაიცვალა

მარგარეტ ჰამილტონი, კომპიუტერული მეცნიერი, რომელიც MIT-ის Instrumentation Lab-ში NASA-ს Apollo-ს პროგრამის პროგრამული უზრუნველყოფის შემუშავებას ხელმძღვანელობდა, 30 სექტემბერს გარდაიცვალა. ის 90 წლის იყო. ჰამილტონს 130-ზე მეტი პუბლიკაცია ეკუთვნის და სწორედ მან შეუწყო ხელი პროგრამული ინჟინერიის, როგორც ცალკე დისციპლინის, ჩამოყალიბებას. MIT-ში ის 1959 წლიდან 1970-იანი წლების შუამდე მუშაობდა, შემდეგ კი კომპიუტერული ტექნოლოგიების მეწარმე და CEO გახდა. 2016 წელს თავისუფლების საპრეზიდენტო მედლის მინიჭებისას აღინიშნა, რომ მან პროგრამული ინჟინერიის ახალი ფორმები განსაზღვრა და დაეხმარა ინდუსტრიის დაფუძნებას, რომელიც კაცობრიობის ისტორიას სამუდამოდ შეცვლიდა.

ამინდის პროგნოზიდან მთვარემდე

1936 წელს ინდიანას შტატის ქალაქ პაოლიში დაბადებულმა ჰამილტონმა მათემატიკა მიჩიგანის უნივერსიტეტში შეისწავლა, შემდეგ კი Earlham College-ში გადავიდა, სადაც 1958 წელს მათემატიკის ბაკალავრის ხარისხი ფილოსოფიის მინორით მიიღო. 1959 წელს ბოსტონში გადავიდა და MIT-ის მეტეოროლოგიის დეპარტამენტში დროებითი თანამდებობა დაიკავა, სადაც პროფესორ ედვარდ ნ. ლორენცთან ერთად ამინდის პროგნოზირების პროგრამულ უზრუნველყოფაზე მუშაობდა, რაც მისი პროგრამირებაში პირველი ნაბიჯი იყო. 1961 წელს MIT Lincoln Laboratory-ში პროგრამისტად შეუერთდა SAGE-ის საჰაერო თავდაცვის პროექტს და AN/FSQ-7 პროტოტიპული კომპიუტერისთვის პროგრამულ უზრუნველყოფას წერდა. 1965 წელს ის პირველი პროგრამისტი და პირველი ქალი პროგრამისტი გახდა, რომელიც MIT-ის Instrumentation Lab-ის Apollo-ს პროექტზე აიყვანეს. 1968 წლისთვის უკვე დირექტორის თანაშემწე იყო და Command and Service Module-ის გუნდს ხელმძღვანელობდა, სადაც 400-ზე მეტი ადამიანი მუშაობდა Apollo-ს პროგრამულ უზრუნველყოფაზე.

დამცავმა პროგრამირებამ დაშვება გადაარჩინა

ჰამილტონის ყურადღება პროგრამული უზრუნველყოფის საიმედოობაზე კრიტიკულად მნიშვნელოვანი აღმოჩნდა. მას შემდეგ, რაც მისმა ოთხი წლის ქალიშვილმა ფრენამდე გაშვების პროგრამა P01 ფრენის დროს ჩართო და ამით command module-ის სიმულატორი ჩამოაგდო, ჰამილტონმა შესთავაზა გამოსავალი, რომელიც რეალურ მისიებში ამ შეცდომას აღკვეთდა, თუმცა მისი წინადადება არ გაითვალისწინეს. 1968 წელს Apollo 8-ის დროს ასტრონავტმა ჯიმ ლოველმა შემთხვევით ჩართო P01 ფრენის დროს, რამაც სანავიგაციო მონაცემები წაშალა; ჰამილტონის გუნდმა შეცდომა გამოასწორა და მისი ცვლილებები სისტემაში დაინერგა. 1969 წლის ივლისში, Apollo 11-ის დროს, ბორტის კომპიუტერმა დაშვებამდე რამდენიმე წუთით ადრე 1202 გადატვირთვის სიგნალი გასცა. ჰამილტონის გუნდის მიერ შექმნილმა პრიორიტეტებზე დაფუძნებულმა პროგრამულმა უზრუნველყოფამ ფონური ამოცანები გამორთო, რომ მისიისთვის კრიტიკული ფუნქციები პრიორიტეტულად შესრულებულიყო, და ჰიუსტონმა დაშვების გაგრძელების ნება დართო.

მემკვიდრეობა და ჯილდოები

ჰამილტონმა 1976 წელს დააარსა Higher Order Software, ათწლეულის შემდეგ კი Hamilton Technologies, რომლის ფლაგმანური პროდუქტია Universal Systems Language რთული და შეცდომებისადმი მდგრადი სისტემების ინჟინერიისთვის. 2016 წელს მიიღო თავისუფლების საპრეზიდენტო მედალი, 2003 წელს NASA-ს Exceptional Space Act Award, 2017 წელს Computer History Museum-ის Fellow Award, 2019 წელს Intrepid-ის სიცოცხლის მიღწევების ჯილდო, 2022 წელს კი National Aviation Hall of Fame-ში შეიყვანეს. Apollo-ს კოდი GitHub-ზე 2015 წელს დაემატა, ხოლო ჰამილტონის Lego-ს მინიფიგურა 2017 წლის Women of NASA-ს ნაკრებში გამოჩნდა. მას დარჩა ქალიშვილი ლორენი, ორი შვილიშვილი, ოთხი შვილთაშვილი და სამი და-ძმა. სამახსოვრო ცერემონია გაზაფხულზე, მასაჩუსეტსის შტატის ქალაქ კემბრიჯში იგეგმება.

წყაროები: Mit News · Techmeme · The Register