Plain-text ფაილები საფრთხის ქვეშ — ესე უნივერსალური მონაცემთა ფორმატის შესახებ

დეველოპერების ფორუმებზე ვრცელდება მოკლე ესე, რომლის ავტორიც ამბობს, რომ ტექსტური ფაილები — .txt, .md, .ini და .json — კომპიუტინგის ყველაზე უნივერსალური მონაცემთა ფორმატია და რომ ის პირობები, რომლებიც მათ გამოსაყენებლად ინახავდა, თანდათან ქრება. ესე paste.sr.ht-ზე არასაჯარო პასტის სახით, ~awal-ის სახელით გამოქვეყნდა და Lobsters-ზე გამოჩნდა. ეს სიახლე არაა, არამედ კულტურის არგუმენტია: ფორმატები ჯანსაღია, მათ გარშემო ეკოსისტემა — არა.

უნივერსალური ფორმატი ნაგულისხმევად

ესე ზუსტად განსაზღვრავს, რა არის ტექსტური ფაილი: ნამდვილი ფაილი ფაილურ სისტემაზე, რომელიც ჩვეულებრივი ფაილივით მუშაობს ელფოსტაში, HTTP-ზე თუ NAS-ზე. მისი შიგთავსი მხოლოდ ტექსტია, ამიტომ მას უმარტივესი რედაქტორიც კი — nano — ხსნის, ცვლის და ინახავს. სხვადასხვა რედაქტორი ერთ ფაილზე კონფლიქტის გარეშე მუშაობს, მდიდარი ტექსტის რედაქტორები კი ხშირად ვერ ინახავენ ფაილს ტექსტური ბუნების დარღვევის გარეშე.

თითქმის ყველა ოპერაციულ სისტემას ასეთი რედაქტორი ნაგულისხმევად მოჰყვება — Linux-სა და BSD-ებსაც, Microsoft-ის Notepad-საც და macOS-ის TextEdit-საც. თუმცა ტექსტური რედაქტირების მიმართ ინტერესი წლებია მცირდება; ავტორი Google Trends-ის მონაცემებს ასახელებს.

როგორ შეცვალა ჩვევა სმარტფონებმა

ოცი წლის წინ, აღნიშნავს ესე, ჩვეულებრივი მომხმარებლებიც კი ტექსტურ რედაქტორებს ყოველდღიურად იყენებდნენ — შენიშვნებისთვის, ტელეფონის ნომრებისთვის, თარიღებისა და შესყიდვების სიებისთვის. ყველაზე დიდი დარტყმა სმარტფონებმა მიაყენეს: წამყვან მობილურ პლატფორმებს ტექსტური რედაქტორი არ მოჰყოლიათ და მესამე მხარის სერიოზული ეკოსისტემაც არ ჩამოყალიბებულა. ტელეფონზე ტექსტი თითქმის მთლიანად სპეციალიზებულ აპებში, პროპრიეტარულ ფორმატებში შეჰყავთ.

შედეგად, ავტორის აზრით, საშუალო მომხმარებელს ტექსტური ფაილები სრულიად დავიწყებული აქვს — და თავად „ფაილის“ ცნებაც კი იშლება.

ინჟინერები, LLM repl-ები და რისკი

პროგრამული უზრუნველყოფის ინჟინრები ბოლო ჯგუფია, რომელიც ამ პრაქტიკას ინარჩუნებს: კოდი ტექსტია, სისტემების შექმნა და ადმინისტრირება კი წყაროს, კონფიგურაციისა და ლოგების ფაილებთან მუდმივ კონტაქტს მოითხოვს. თუმცა ეს ბოლო აუდიტორიაც შორდება: დეველოპერები ტექსტს სულ უფრო ხშირად LLM repl-ებში შეიყვანენ, დოკუმენტაციასაც ამ ხელსაწყოებს ანდობენ, გენერირებული კოდი კი ხშირად მხოლოდ ვებ-ინტერფეისში diff-ის სახით მოწმდება.

თუ ეს აუდიტორიაც გაქრება, ესე ვარაუდობს, რომ ტექსტური რედაქტორებისა და მათი ეკოსისტემის მხარდაჭერა შეწყდება. ვინაიდან ოპერაციული სისტემები და ბიბლიოთეკები მუდმივად იცვლება, არსებული რედაქტორები განახლებულ პროგრამულ სტეკებზე შეიძლება უბრალოდ შეწყვიტონ მუშაობა. საბოლოო არგუმენტი კი სტიმულებზეა: მათაც კი, ვისაც ეჭვი ეპარება, რომ LLM repl-ები ყველა დაპირებულ ხელსაწყოს ვერ ჩაანაცვლებს, ისე იყენებენ, თითქოს შეუძლიათ. „Society can remain irrational longer than you can remain a relevant nonconformist,“ — ასკვნის ესე და აფრთხილებს, რომ „ყველაზე მრავალმხრივი, უნივერსალური მონაცემთა ინტერფეისი, რაც კი ოდესმე გვქონია, შეიძლება აღარ იყოს ხელმისაწვდომი.“