ტიურინგის პრემიის ლაურეატი რიჩ სატონი Oak Lab-ს აფუძნებს — AI აგენტები, რომლებიც დამოუკიდებლად სწავლობენ
რიჩ სატონი, გამაძლიერებელი სწავლების მამამთავარი, ახალ ლაბორატორიას ხსნის, სადაც AI აგენტები რეალურ გარემოში უწყვეტ რეჟიმში ისწავლიან.
Rich Sutton-ის ხედვა AI-ს მომავლის შესახებ
რიჩ სატონი, 2024 წლის ტიურინგის პრემიის ლაურეატი და გამაძლიერებელი სწავლების (Reinforcement Learning) მამამთავარი, ახალ კომპანიას — Oak Lab-ს აფუძნებს. მისი გუნდი, მისი ყოფილი სტუდენტი ხურამ ჯავედი, სწორედ ჯონ კარმაკის Keen Technologies-დან გადმოდის. სატონის მიზანია AI აგენტების მშენებლობა, რომლებიც რეალურ დროში, რეალურ გარემოში ისწავლიან — მუდმივად, უწყვეტად, ყოველგვარი წინასწარი მომზადების გარეშე.
რატომ აკრიტიკებს სატონი დღევანდელ AI-ს
სატონი მკვეთრად აკრიტიკებს დღევანდელ AI-ს: ის მიმდინარე ღრმა სწავლების (deep learning) მეთოდებს „სუსტსა და არაეფექტურს“ უწოდებს. „მათ სჭირდებათ არა მცირე გაუმჯობესებები, არამედ ფუნდამენტურად ახალი იდეები და სრული გადახალისება, სანამ ისინი AI-ს ამბიციური მიზნების მყარ საფუძვლად იქცევიან“, — ამბობს ის. 2026 წლის ივნისში სატონი ამტკიცებდა, რომ გენერაციული AI-ს შეუძლია იმიტაცია, მაგრამ არ შეუძლია საკუთარი გამომუშავების შეფასება, რაც მას რეალური აღმოჩენებისთვის უვარგისს ხდის.
Oak Lab-ის ხედვა
Oak Lab-ის მიდგომა მკვეთრად განსხვავდება დღევანდელი მეინსტრიმული AI-სგან. იმის ნაცვლად, რომ მოდელები დიდ მონაცემთა ნაკრებებზე მოამზადონ (როგორც GPT-5.6 ან Claude 4), ისინი ქმნიან აგენტებს, რომლებიც სწავლობენ რეალურ გარემოსთან ინტერაქციით, ქმნიან შინაგან სამყაროს მოდელებს (world models) და იყენებენ გამაძლიერებელ სწავლებას.
შთაგონება: „20 ვატი, 1 ტრილიონი პარამეტრი“
Oak Lab-ის გრძელვადიანი მიზანი ამბიციურია: „აგენტი ტრილიონი პარამეტრით, რომელიც სწავლობს და გეგმავს რეალურ დროში 20 ვატი ენერგიით“. ეს იმას ნიშნავს, რომ AI-ს მოუწევს იმავე ეფექტურობით მუშაობა, როგორც ადამიანის ტვინი. თუ ეს მიზანი მიღწევადია, ის მთლიანად შეცვლის AI ინდუსტრიას.
რა განასხვავებს Oak Lab-ს
Oak Lab-ს რამდენიმე ფაქტორი გამოარჩევს: სატონი AI-ს ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი მკვლევარია, მის მეთოდებს მთელი AI ინდუსტრია იყენებს; გუნდი Keen Technologies-ის გამოცდილებით მოდის; ისინი მუშაობენ Reinforcement Learning-ის მიმართულებით, რომელსაც ბოლო წლებში ნაკლები ყურადღება ექცევა; მათი 20-ვატიანი მიზანი მოითხოვს ფუნდამენტურად ახალ მიდგომებს.
რას ნიშნავს ეს ქართული AI ეკოსისტემისთვის
Oak Lab-ის მიდგომა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მცირე ბაზრებისთვის, როგორიც საქართველოა. თუ OpenAI-ს მიდგომა (მეტი მონაცემი, მეტი კომპიუტერი, მეტი ფული) ნაკლებად ხელმისაწვდომია მცირე ბიუჯეტის მქონე ქვეყნებისთვის, Oak Lab-ის მიდგომა — 20 ვატი, 1 ტრილიონი პარამეტრი — ნიშნავს, რომ AI-ს მომავალი შეიძლება ნაკლებად იყოს დამოკიდებული დიდ ინფრასტრუქტურაზე.
შემდეგი ნაბიჯები
Oak Lab ჯერ კიდევ ადრეულ ეტაპზეა, მაგრამ სატონის სახელი და Keen Technologies-ის გუნდის გამოცდილება სერიოზულ მოლოდინებს ქმნის. მათი მიზნის მიღწევას წლები დასჭირდება, მაგრამ მიმართულება — AI-ს, რომელიც დამოუკიდებლად, მუდმივად და ეფექტურად სწავლობს — AI-ს მომავლის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ტენდენციაა.