Stateless MCP-მა პროტოკოლის მიმართ ინტერესი დააბრუნა — სამი ახალი ინსტრუმენტი

2026 წლის 31 ივლისს საიმონ უილისონმა (Simon Willison) გამოაქვეყნა პოსტი იმაზე, თუ როგორ დააბრუნა „უსესიომ“ (stateless) Model Context Protocol-მა (MCP) მისი ინტერესი ამ პროტოკოლის მიმართ. ახალი სპეციფიკაცია სამშაბათს, 28 ივლისს გამოვიდა — ოფიციალურად 2026-07-28, ანუ MCP 2.0 — და ეს პროტოკოლის ყველაზე მნიშვნელოვანი ცვლილებაა მისი შექმნიდან.

რა შეიცვალა

MCP არის სტანდარტი, რომელიც Anthropic-მა 2024 წლის ნოემბერში წარადგინა LLM-ზე დაფუძნებული აგენტებისთვის ინსტრუმენტების მისაწოდებლად. 2025 წელს მან დიდი პოპულარობა მოიპოვა, შემდეგ კი ნაწილობრივ დაჩრდილა Anthropic-ის Skills-მა, რადგან ტერმინალისა და curl-ის მქონე აგენტს ბევრი იგივე საქმის უფრო მოქნილად შესრულება შეუძლია. ძველი, სესიაზე დაფუძნებული MCP ორ HTTP მოთხოვნას მოითხოვდა: პირველი — სესიის იდენტიფიკატორის (Mcp-Session-Id) მისაღებად, მეორე — ინსტრუმენტის გამოსაძახებლად. ახალი უსესიო ვერსია ამას ერთ POST მოთხოვნამდე ამცირებს: სათაურებში MCP-Protocol-Version: 2026-07-28, Mcp-Method: tools/call და Mcp-Name, კლიენტის ინფორმაცია კი სხეულის _meta ბლოკშია. უილისონის შეფასებით, ეს მნიშვნელოვნად ამარტივებს კლიენტისა და სერვერის იმპლემენტაციას და უკეთ შეეფერება მასშტაბირებად ვებ-აპლიკაციებს, რადგან სერვერს აღარ სჭირდება სესიის მდგომარეობის შენახვა.

სამი ინსტრუმენტი ერთ კვირაში

ახალ სპეციფიკაციაზე დაყრდნობით უილისონმა სამი პროექტი ააშენა. mcp-explorer არის Python-ის CLI ინსტრუმენტი MCP სერვერების გამოსაკვლევად, რომელიც uvx-ით ინსტალაციის გარეშე ეშვება და ინსტრუმენტების სიის ნახვას, დათვალიერებასა და გამოძახებას იძლევა. datasette-mcp არის Datasette-ის პლაგინი, რომელიც ნებისმიერ ინსტანს უმატებს /-/mcp მისამართს და სამ ინსტრუმენტს სთავაზობს: list_databases(), get_database_schema() და მხოლოდ წასაკითხი execute_sql(). მესამე, llm-mcp-client, უილისონის LLM ინსტრუმენტის ალფა პლაგინია: ერთი ბრძანებით აგენტმა ბაზასთან რამდენიმე SQL მოთხოვნა გაუშვა და კითხვას — რამდენი ჩანაწერია — პასუხი 151 მიიღო.

რატომ ისევ MCP

უილისონი ამტკიცებს, რომ MCP ინსტრუმენტები უფრო ადვილად აუდიტირებადი და კონტროლირებადია, ვიდრე აგენტი შეუზღუდავი shell-ითა და ინტერნეტით. 2025 წელს ის წერდა MCP-ის prompt injection-ის რისკებზე და ე.წ. „ლეტალურ ტრიფექტაზე“; დღეს, როცა ზოგად აგენტებს თვითნებური ბრძანებების შესრულების შესაძლებლობა აქვთ, MCP-ის საშუალებით აგენტის შესაძლებლობების გააზრება უფრო იოლია. მგრძნობიარე აპლიკაციების აშენებისას ის MCP-ზე უფრო მეტად დაყრდნობას გეგმავს.