მუსიკის პირატობის დაკარგული სიამოვნება: რობ შერიდანი Oink-სა და What.CD-ზე

რობ შერიდანი, გრაფიკული დიზაინერი და Nine Inch Nails-ის ყოფილი კრეატიული დირექტორი, მუსიკალურ ინდუსტრიაში ერთ-ერთი იმ მცირერიცხოვანთაგანია, ვინც მედია პირატობას ღიად იცავს. Pigeons & Planes-თან ინტერვიუში ის თავის გზას იხსენებს — სკოლის მოსწავლე HTML-ის მოყვარულიდან იმ პირატამდე, რომელიც საბოლოოდ იმ ბიზნესში აღმოჩნდა, საიდანაც ფაილებს ტვირთავდა.

18 დოლარის ალბომის პრობლემა

მისი პირველი ჩამოტვირთვა Nine Inch Nails-ის 1997 წლის სინგლ The Perfect Drug-ის რადიოჩანაწერი იყო, RealAudio-ში შეკუმშული — პირველი ფორმატი, რომელმაც სიმღერების ჩამოტვირთვა შესაძლებელი გახადა. ერთი წლის შემდეგ, ნიუ-იორკის Pratt Institute-ში, მან იპოვა საერთო საცხოვრებლის სერვერები, სავსე საჯარო mp3 საქაღალდეებით. ყოველი ალბომი 18 დოლარის ინვესტიცია იყო, ამბობს ის, და ფაილების გაცვლამ მას საშუალება მისცა მოესმინა მუსიკა, რომლის შეძენასაც ვერ შეძლებდა. 1999 წელს ჯგუფმა ის ვებგვერდის დიზაინერად დაიქირავა, მან სწავლა მიატოვა და არტ-დირექტორამდე ავიდა.

გაჟონვა, რომელშიც ლეიბლმა ფანები დაადანაშაულა

2005 წელს, როცა With Teeth გამოვიდა, ის უკვე კვირების განმავლობაში ტრიალებდა კერძო ტრეკერზე Oink. შერიდანის თქმით, ჯგუფმა გაჟონვა ფანების ღალატად კი არა, ინდუსტრიის მარცხად აღიქვა: ალბომი ლეიბლთან მისვლისთანავე გავრცელდებოდა. პასუხად მათ ციფრული ვერსია ჯერ საკუთარი საიტიდან გამოუშვეს, CD კი მოგვიანებით გაუგზავნეს ლეიბლს. 2007 წელს კონცერტის შენობების სააბაზანოებში დამალეს USB დისკები ახალი სინგლებით და Year Zero-ს თამაში წამოიწყეს, 2008 წელს კი The Slip BitTorrent-ით უფასოდ გაავრცელეს.

What.CD და კერძო ტრეკერების ეკონომიკა

Oink-ის სერვერები 2007 წლის ოქტომბერში დაარბიეს; შერიდანმა თავის სამოძღვრო წერილში მას მსოფლიოში ყველაზე სრული და ეფექტიანი მუსიკის გავრცელების მოდელი უწოდა. მის ადგილზე What.CD აღმოცენდა და 2011 წლისთვის ისტორიაში ყველაზე დიდი მუსიკალური არქივი გახდა. ყოფილი მოდერატორი, რომელიც ფსევდონიმ ბრაიანით წარმოდგენას ითხოვს, ხსნის, რატომ რჩებოდნენ ეს საიტები დახურულები: ღია ტრეკერზე პოლიციასაც ისევე ადვილად შეუძლია შესვლა და მხოლოდ რეიტინგის მქონე საზოგადოება აძლევს წევრებს სტიმულს გააგრძელონ გავრცელება.

საიტის ძრავა მოთხოვნების სისტემა იყო: წევრს შეეძლო ატვირთვის კრედიტის ჯილდო დაენიშნა სასურველი გამოცემისთვის, და უმეტესობა Amazon-ში დახარჯული დაახლოებით 20 დოლარით სრულდებოდა. ყველაზე დიდი მოთხოვნა ეხებოდა სელინჯერის გამოუქვეყნებელ მოთხრობას The Ocean Full of Bowling Balls, რომლის წაკითხვაც პრინსტონის ბიბლიოთეკის ჩაკეტილ ოთახში მხოლოდ წინასწარი შეთანხმებით შეიძლება. მას ხუმრობად აღიქვამდნენ, სანამ 2013 წლის ნოემბერში მომხმარებელმა 1999 წელს დაბეჭდილი 25 ეგზემპლარიდან ერთი არ მოიძია და არ გაავრცელა.

რა გადაჭრა სტრიმინგმა სინამდვილეში

What.CD 2016 წლის ნოემბერში დაიხურა მას შემდეგ, რაც ფრანგმა სამართალდამცავებმა რამდენიმე სერვერი ჩამოართვეს; ყველა მონაცემი განადგურდა და 165,000-ზე მეტ მომხმარებელს მხოლოდ დამშვიდობების შეტყობინება დარჩა. სტრიმინგმა ეს სიცარიელე შეავსო და თვეში 10 დოლარად მსოფლიოს მუსიკა მყისიერად ხელმისაწვდომი გახდა. შერიდანის დასკვნაა, რომ ინდუსტრიამ ომი მოიგო ეკონომიკის გამოსწორების გარეშე: სტრიმინგი არტისტებისთვის მდგრადი არ არის და ზოგიერთს, თვეში მილიონობით მოსმენის მიუხედავად, გადასახადების გადახდა მაინც არ შეუძლია.