atproto-ში ინსტანსები არ არსებობს — დენ აბრამოვის განმარტება

ყოველ ჯერზე, როცა atproto-ს — Bluesky-ის საფუძვლად მდებარე პროტოკოლის — შესახებ სტატია Hacker News-ზე ხვდება, კომენტარებში ერთი და იგივე კითხვა ჩნდება: სად არიან Bluesky-ის ინსტანსები? 19 ივნისს overreacted.io-ზე გამოქვეყნებულ პოსტში დენ აბრამოვი პასუხობს, რომ კითხვა კატეგორიული შეცდომაა: atproto-ში ინსტანსები საერთოდ არ არსებობს. ინსტანსი, მისი აზრით, Mastodon-ური ცნებაა, რომელიც პროტოკოლის აგებულებას არ შეესაბამება.

ჰოსტინგი და აგრეგაცია ორი სხვადასხვა რამ არის

ახსნა RSS-იდან იწყება. ბლოგების ოქროს ხანაში ადამიანები საკუთარ საიტებზე აქვეყნებდნენ ტექსტებს, ხოლო Google Reader-ისა და Feedly-ს მსგავსი აპლიკაციები ყველას გამოქვეყნებულს აგრეგირებდნენ. მთავარი დეტალი ისაა, რომ ჰოსტინგი და აგრეგაცია განცალკევებული იყო: პოსტები Google Reader-ში არ ცხოვრობდა, ასეთი აპლიკაციები ბლოგოსფეროს მხოლოდ პროექცია იყო. ტრადიციულმა სოციალურმა ქსელებმა ეს ორი ერთ ყუთში და ერთ აპლიკაციაში გააერთიანეს, რამაც ცენტრალიზაცია და უკონტროლო ქსელური ეფექტი წარმოშვა.

როგორ მუშაობს Mastodon-ის ინსტანსები

Mastodon-ის პასუხი იყო ამ ყუთის თვითჰოსტინგის შესაძლებლობა, რომ ყველა საზოგადოებას საკუთარი პატარა Facebook ჰქონოდა. ვინაიდან თითოეული ინსტანსი ცალკე სივრცეა საერთო სიმართლის წყაროს გარეშე, მათ ერთმანეთისთვის პოსტების გადაგზავნა უწევთ — ეს ფედერაციაა. ამას შედეგები მოჰყვება: იდენტობა მოიცავს იმას, საიდან ხარ, ამიტომ Mastodon-ის მომხმარებლის სახელი ელფოსტის მისამართს ჰგავს; თუ ორმა ინსტანსმა ფედერაცია შეწყვიტა, მეგობრები ლენტიდან ქრებიან; თუ შენი ინსტანსი გამორთულია, იდენტობა წყვეტს არსებობას; ინსტანსებს შორის კავშირების რაოდენობა კი O(n²)-ად იზრდება.

რას აკეთებს atproto სამაგიეროდ

atproto ჰოსტინგს აგრეგაციისგან ქსელის დონეზე აცალკევებს, RSS-ისა და Google Reader-ის მსგავსად. არსებობს ჰოსტინგი, რომლის შეცვლაც შეგიძლია, და აპლიკაციები, რომლებიც ყველას ჰოსტინგიდან აგრეგირებენ მონაცემებს. აბრამოვი წერს, რომ საკუთარი ანგარიში გამოქვეყნების დღესვე სხვა ჰოსტზე გადაიტანა და პროცესი ავტომატურად წარიმართა, გარდა სამი-ოთხი მოუხერხებელი დეტალისა; უფრო თამამ მომხმარებელს შეუძლია მთელი მონაცემები თავად, უფასოდ, Cloudflare-ზე განათავსოს. აპლიკაციები Bluesky-ზე დამოკიდებული არ არის: ის მიუთითებს Tangled-სა და Semble-ზე, ასევე საკუთარ პატარა აპლიკაციაზე Sidetrail.

პოსტი ორი კითხვით სრულდება, რომლებიც ამ მოდელში დეცენტრალიზაციას რეალურად ზომავს: გადადიან ადამიანები ალტერნატიულ ჰოსტინგზე და ქმნიან თუ არა ახალ აპლიკაციებს? Bluesky-ის მონაცემთა ბაზის სერვერის მრავალი ასლის გაშვება შესაძლებელია — Blacksky ამას მოდერაციის კონკრეტული მიდგომისთვის აკეთებს — მაგრამ ეს Google Reader-ის მრავალი ასლის გაშვებაზე უფრო სასარგებლო არ არის, ხოლო რელეების მსგავსი ქსელური ინფრასტრუქტურა უკვე ერთი წელია იაფია ექსპლუატაციაში.