რუსული ტექკომპანიები მიწისქვეშა მონაცემთა ცენტრებს გეგმავენ უკრაინული დრონების იერიშების შემდეგ

რუსული ტექკომპანიები ცდილობენ, მონაცემთა ცენტრები გაამაგრონ და მიწისქვეშ დამალონ მას შემდეგ, რაც უკრაინული დრონების იერიშებმა დააზიანა ობიექტები, სადაც AI სუპერკომპიუტერებია განლაგებული, და შეაფერხა ღრუბლოვანი სერვისები მილიონობით რუსი მომხმარებლისთვის. კრემლი ასევე ავალდებულებს მონაცემთა ცენტრების მფლობელებს, გამოთვლითი სიმძლავრე საგანგებო სახელმწიფო საჭიროებებისთვის დაიტოვონ, და უშვებს უცხოური მონაცემთა ცენტრების შესაძლო გამოყენებას. ეს შედეგები იმ ფონზე ჩნდება, რომ რუსული არმია ბოლო თვეებში თითქმის განუწყვეტლივ, ღამითაც და დღითაც ბომბავს უკრაინულ ქალაქებს დრონებითა და რაკეტებით და სექტემბრის ბოლოდან მიზანმიმართულად ურტყამს უკრაინულ მონაცემთა ცენტრებს.

რუსული კომპანიები მიწისქვეშა ობიექტებზე ფიქრობენ

Rostelcom-მა რუსული მონაცემთა ცენტრების ნაწილის მიწისქვეშ გადატანის შესაძლებლობა განიხილა ნიკელისა და პალადიუმის მომპოვებელ კომპანია Norilsk-თან მოლაპარაკებებში, რუსული გაზეთ Vedomosti-ს ცნობით. დარგობრივი გამოცემა Data Center Dynamics-იც მიუთითებს რუსი რეგიონული გუბერნატორის ახლახან გაჟღერებულ წინადადებაზე, რომ მონაცემთა ცენტრები ქვანახშირის ღია კარიერებში აშენდეს, ზემოდან კი კამუფლაჟისთვის მწვანე საჯარო პარკები გააშენონ.

კრემლი სიმძლავრეების რეზერვირებას ავალდებულებს

2 ნოემბერს პუტინმა ხელი მოაწერა განკარგულებას, რომლითაც რუსეთის მონაცემთა ცენტრების ოპერატორებს დაევალათ, თავისუფალი სივრცისა და სიმძლავრის 10 პროცენტი გამოყონ იმ შემთხვევისთვის, თუ რუსეთის მთავრობას ეს დასჭირდება, დამოუკიდებელი რუსული საინფორმაციო გამოცემა Meduza-ს ცნობით. ეს შესაძლოა მიუთითებდეს კრემლის მზარდ შეშფოთებაზე რუსული ღრუბლოვანი გამოთვლითი ინფრასტრუქტურის მოწყვლადობის გამო უკრაინასთან ომის დროს. განკარგულება ასევე ანიჭებს რუსეთის მთავრობის სპეციალურ კომისიას უფლებას, რუსეთის ფედერალურ უშიშროების სამსახურთან კონსულტაციის შემდეგ, უცხოური მონაცემთა ცენტრების გამოყენება დაუშვას. ეს შესამჩნევი პოლიტიკური ცვლილებაა, რადგან პუტინმა და რუსეთის პარლამენტმა ადრე მიიღეს რუსეთის „სუვერენული ინტერნეტის“ კანონი, რომელმაც რუსულ კომპანიებს აუკრძალა რუსეთის საზღვრებს გარეთ ღრუბლოვანი გამოთვლითი ინფრასტრუქტურის გამოყენება.

იერიშები ცენტრალიზებულ სერვისებს აფერხებს

უკრაინული დრონების იერიშებმა დაასუსტა ან მთლიანად გამორთო რუსული ტექგიგანტ Yandex-ის, სახელმწიფო ბანკ Sberbank-ის, სოციალური ქსელ VKontakte-ისა და რუსეთის ფინანსთა სამინისტროს მონაცემთა ცენტრები. Yandex-იც იძულებული გახდა, სამივე ძირითადი სუპერკომპიუტერი გადაეტანა მას შემდეგ, რაც უკრაინული დრონების იერიშები სწორედ იმ AI მონაცემთა ცენტრებზე მიიტანეს, სადაც ისინი თავდაპირველად იყვნენ განთავსებული, იუწყება Meduza. რუსეთის სწრაფვამ სუვერენული და სულ უფრო დახურული ინტერნეტისკენ გამოიღო ჰიპერცენტრალიზებული სისტემა, რომელიც Yandex-ის მსგავს რამდენიმე რუსულ ტექკომპანიას ეყრდნობა. ეს ზედმეტად ცენტრალიზებული სისტემა ომის დროს მოწყვლადი აღმოჩნდა: უკრაინული დრონების იერიშები რუსეთის ძირითად მონაცემთა ცენტრებზე ფართო შეფერხებები გამოიწვია პოპულარულ გადახდისა და ციფრული ბანკინგის აპებში, ელექტრონული კომერციის პლატფორმებში, ვიდეოსტრიმინგ სერვისებში, ტაქსის გამოძახებისა და კვების მიტანის აპებში და სხვა.

უკრაინის დეცენტრალიზებული მიდგომა

ამის საპირისპიროდ, უკრაინის დეცენტრალიზებული ციფრული სერვისები გაცილებით მდგრადი აღმოჩნდა რუსული დრონებისა და რაკეტების მრავალწლიანი იერიშების მიუხედავად, მით უმეტეს, რომ მთავრობამ მეტი ნაბიჯი გადადგა კრიტიკული ენერგეტიკული და ტელეკომუნიკაციო კვანძების გასაფანტად და მეტი დამხმარე ინფრასტრუქტურის მიწისქვეშ ჩასამალად. დიდი დახმარება გაუწიეს ამერიკულმა ტექგიგანტებმა Amazon-მა და Microsoft-მა: მათ უკრაინას დაეხმარეს სამთავრობო რესურსებისა და სხვა კრიტიკული ციფრული სერვისების ევროპის სხვა ნაწილებში არსებულ ღრუბლოვან რეგიონებში გადატანაში მას შემდეგ, რაც რუსეთმა სრულმასშტაბიანი შეჭრა დაიწყო 2022 წლის თებერვალში. უკრაინის მთავრობა ასევე იყენებს SpaceX-ის Starlink-ის სატელიტურ ტერმინალებს, რომლებსაც აშშ და ევროპული ქვეყნები, მათ შორის პოლონეთი და გერმანია, აფინანსებენ, სარეზერვო კომუნიკაციის სისტემად.

წყაროები: Ars Technica