ჯეიმს უების ტელესკოპმა ყველაზე შორეული სწრაფი რადიოაფეთქების მასპინძელი გალაქტიკა იპოვა

რეკორდული სიგნალი

ასტრონომებმა ჯეიმს უების კოსმოსური ტელესკოპი გამოიყენეს, რომ დაედგინათ გალაქტიკა, რომელმაც ყველაზე შორეული დაფიქსირებული სწრაფი რადიოაფეთქება წარმოშვა. აფეთქება თავდაპირველად 2024 წელს MeerKAT-ის მიწისზედა ტელესკოპების მასივმა შენიშნა, ხოლო უების ახლო ინფრაწითელმა ინსტრუმენტებმა მოგვიანებით გალაქტიკა ზუსტად იმ ადგილას ამოიცნეს, საიდანაც სიგნალი მოვიდა.

სწრაფი რადიოაფეთქებები ღრმა კოსმოსიდან მომავალი ულტრასწრაფი რადიოტალღებია, რომლებიც წამის მხოლოდ ნაწილი გრძელდება, მაგრამ იმდენ ენერგიას გამოყოფს, რამდენსაც მზე სამ დღეში გამოასხივებს. პირველად 2007 წელს აღმოაჩინეს და მათი ბუნება ჯერ კიდევ ბუნდოვანია.

მოულოდნელი მასპინძელი გალაქტიკა

გალაქტიკის სინათლის გაჭიმვის გაზომვებზე დაყრდნობით, აფეთქება დიდი აფეთქებიდან სულ რაღაც 3 მილიარდი წლის შემდეგ მოხდა, როცა სამყაროში ვარსკვლავთწარმოქმნა პიკზე იყო. გასაკვირია, რომ მასპინძელი გალაქტიკა მოსალოდნელზე დაახლოებით 1000-ჯერ პატარაა. ადრე გამოვლენილი სწრაფი რადიოაფეთქებები მილიარდობით წლით გვიან, მასიურ, ვარსკვლავთწარმომქმნელ გალაქტიკებში ფიქსირდებოდა.

მინიშნებები აფეთქების წარმომავლობაზე

სწრაფი რადიოაფეთქებების ახსნას ორი წამყვანი თეორია ცდილობს. ერთი ვარაუდობს, რომ ისინი ორი ნეიტრონული ვარსკვლავის შერწყმით წარმოიქმნება; ესენი მასიური ზეგიგანტი ვარსკვლავების ჩამონგრეული ბირთვებია. თუმცა ასეთ შეჯახებებს მილიარდობით წელი სჭირდება, რაც ნიშნავს, რომ შერწყმის შედეგად წარმოქმნილი აფეთქებები მხოლოდ ძველი გალაქტიკებიდან შეიძლება მოვიდეს. სხვა თეორია ვარაუდობს, რომ აფეთქებები მასიური ვარსკვლავების ზეახლებად აფეთქების შედეგად წარმოიქმნება და ტოვებს მაგნეტარებს, იშვიათი ტიპის ნეიტრონულ ვარსკვლავებს უკიდურესად ძლიერი მაგნიტური ველებით.

„ჩვენი ნაშრომი მიუთითებს, რომ ნაკლებად სავარაუდოა, რომ ეს [სწრაფი რადიოაფეთქება] შერწყმით წარმოქმნილიყო“, თქვა მანიშა კალებმა, სიდნეის უნივერსიტეტიდან (ავსტრალია), Science-ში გამოქვეყნებული კვლევის წამყვანმა ავტორმა. მიგნებები სამაგიეროდ მხარს უჭერენ იმ თეორიას, რომ ეს აფეთქება ზეახლიდან წარმოიშვა, რაც მიუთითებს, რომ სწრაფი რადიოაფეთქებები ვარსკვლავის აფეთქების გარკვეული ტიპიდან შეიძლება წარმოიშვას.

წყაროები: Engadget