NASA yöneticisi: Uluslararası ortaklardan yalnızca "iyi anlaşmalar" istiyorum

NASA, Ay yarışı ulusal prestij mücadelesinden uzaydaki toprak ve kaynaklar için bir rekabete dönüşürken imzaladığı uluslararası ortaklıklarda çok daha seçici davranmalı, dedi kurumun yöneticisi.

Dünyanın en büyük sivil uzay kurumunu on aydır yöneten Jared Isaacman, geçen hafta Washington yakınlarında bir Ay üssü için en uygun yerin güney kutbu yakınındaki küçük bir bölge olduğunu ve oraya ilk kimin ulaştığının somut sonuçları bulunduğunu söyledi.

Sınırlı sayıda "park yeri"

Ay'ın güney kutbunda, güneş ışığından korunan krater tabanlarında büyük miktarda su buzu bulunuyor — bu buz bir üsse su, hava ve roket yakıtı sağlayabilir ve Mars'a yönelik seferler için sıçrama tahtası olabilir. Buzun üzerinde yükselen krater sırtları ise enerji üretimi için neredeyse kesintisiz güneş ışığı alıyor.

"Ay büyük; yüzey alanı Afrika kadar," dedi Isaacman Hava ve Uzay Kuvvetleri Birliği'nin Hava, Uzay ve Siber Konferansı'nda. "Güney kutbu daha çok Washington gibi: yollar sınırlı ve ele geçirmek isteyeceğiniz iyi park yeri sayısı da sınırlı."

Çin ve Rusya'nın aynı bölgelere yöneldiğini ve oraya bir nükleer reaktör kurma ihtimalleri bulunduğunu ekledi.

"Sadece iyi anlaşmalar yapıyoruz"

Isaacman'a göre diğer ülkelerin NASA programlarında yeri ancak göreve anlamlı katkı sağladıklarında var. "Bu doğrudan en tepeden, ABD başkanından geliyor: sadece iyi anlaşmalar yapıyoruz ve her zaman iyi anlaşmalar yapmadık. Herkesi memnun etmeye çalıştığımız bir dönem kesinlikle oldu," dedi.

İyi anlaşmaya örnek olarak NASA'nın İtalya ile mart ayında yaptığı anlaşmayı gösterdi: Roma, ilk yaşam modüllerinden biri için 5 milyar doların üzerinde taahhüt veriyor ve iki İtalyan astronot Ay yüzeyine gidecek. Japonya ise astronotları Ay'da taşıyacak basınçlı araç için milyarlarca dolarlık taahhüt veriyor.

ESA ve Kanada belirsizlikte

NASA'nın en köklü ortağı olan Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) Moon Base programındaki rolü hâlâ tanımlanmadı: ESA, mart ayında iptal edilen Gateway istasyonu için modül sağlamayı taahhüt etmişti. Gateway için robotik kol yapacak olan Kanada da katkısını tartıyor; ABD ile Kanada arasındaki ticaret savaşı anlaşmayı zorlaştırıyor.

Ortakların tekliflerinden söz ederken Isaacman, Shackleton Krateri'ne 2030'ların ortasına kadar robotik bir iniş aracı göndermeyi öneren bir ortaktan bahsetti. "Çinliler oraya iki ay içinde fırlatıyor," dedi ve 2027 başına ertelenen Chang'e 7 görevine işaret etti. Ortağın adını vermedi, ama bu neredeyse kesinlikle Argonaut kargo iniş aracına rol arayan ESA; Argonaut yüzeye 1,5 metrik tona kadar yük indirebiliyor.

"Gerçeklerle yüzleşip anlamlı katkılar sunmalıyız," dedi Isaacman.