.self: kendi kendine barındırmayı desteklemek için tasarlanan yeni üst düzey alan adı

ABD merkezli kâr amacı gütmeyen Human-Centered Computing Foundation (HCCF), .self adlı yeni bir üst düzey alan adını almak için kamuya açık bir kampanya başlattı. Vakfın gerekçesi, bugünkü internet altyapısının onu kullanan insanlar etrafında değil, veri toplama ve reklam etrafında şekillendiği yönünde. Duyuru 21 Haziran 2026'da yayımlandı.

Vakıf, “İnternet, bugüne kadar yaratılmış en güçlü iletişim aracıdır; ancak altyapısı teknoloji sektörü tarafından verilerimizi toplamak ve dikkatimizi sömürmek için kullanıldı,” diyerek .self'i web için alternatif bir mimari olarak sunuyor.

Önerinin içeriği

Vakfın girişim özetine göre .self, baştan itibaren kendi kendine barındırmayı destekleyecek şekilde tasarlandı ve dört sütuna dayanıyor. Birincisi, kişi başına bir alt alan adı: ab.self gibi adlar ücretsiz sunulacak ve bunların alınıp satılmasına izin verilmeyecek. İkincisi, hizmet paylaşımı: kendi kendine barındırmanın yaygın bir engelini, yani ev bağlantısının dışarıdan erişilebilir olmamasını VPN tünelleriyle aşarak küresel bir IP adresi olmadan da servis yayımlamayı mümkün kılıyor.

Üçüncü sütun açık kaynak istemci: VPN, e-posta, TLS sertifikası üretimi ve dinamik DNS gibi barındırma için gereken yazılımlar açık kaynak olarak yayımlanacak. Dördüncüsü açık yönetişim: yeni özellikler ve kullanım kısıtlamalarına ilişkin kurallar bir şirket değil, topluluk tarafından belirlenecek.

Başvurunun durumu

HCCF, ICANN'ın başvuru ücretlerinde indirim sağlayan Applicant Support Program kapsamında onaylı katılımcı olduğunu belirtiyor. Alan adı sektörü yayını Domain Incite, standart temel ücretin 227.000 dolar olduğunu bildirdi. Başvurunun yine de ICANN'in incelemesini ve teknik ile operasyonel gereklilikleri karşılaması gerekiyor; dolayısıyla .self'in ileride çalışıp çalışmayacağı henüz kesin değil.

Açık kalan sorular

Vakfın blogundaki yorumlarda ve tartışma başlıklarında pratik ayrıntılar sorgulandı: projeyi kimin finanse ettiği, kişi başına tek alan adı kuralının nasıl doğrulanacağı ve kendi kendine barındırmanın gerçekten zorunlu olup olmayacağı — zorunlu değilse bu alan adının mevcut ücretsiz seçeneklere ne katacağı soruluyor. Bir yorumcu da insan odaklı bir kuruluşun özetini web yerine PDF olarak dağıtmasındaki ironiye dikkat çekti.

Yine de öneri, taşınabilir dijital kimliğin internetin eksik parçalarından biri olduğunu uzun süredir savunan kendi kendine barındırma ve bağımsız web topluluklarının ilgisini çekti.