Apple mağazalarını kuran Ron Johnson, Silikon Vadisi'nin yapay zekâlı alışveriş iddiasına inanmıyor

66 yaşındaki Ron Johnson, 2000'den itibaren Apple'ın perakende mağazalarını kurdu ve bunları şirketin ürün satışının ana kanalı hâline getirdi. Yapay zekâ ajanlarının alışverişin büyük bölümünü devralacağı yönündeki sektör bahsine kuşkuyla bakıyor.

Yeni teknoloji, yeni alışkanlık değil

Silikon Vadisi, yapay zekâ ajanlarının bizim yerimize alışveriş yapması için milyarlarca dolar harcıyor; ancak Johnson'a göre sektör bunu abartıyor. Bir röportajda "Yapay zekâ, online alışveriş deneyimini iyileştirecek yeni bir teknoloji" dedi. "Ama alışveriş yapma biçimimizi değiştireceğini bilmiyorum."

"Ajanlı ticaret" bahsi

Google, ajanların tüketiciyi ürün keşfinden ödemeye götürmesini sağlayacak Universal Commerce Protocol standardını tanıtıyor. OpenAI ise ChatGPT'yi, kullanıcıların sohbet botundan çıkmadan ürün araştırıp karşılaştırabildiği, kimi zaman da satın alabildiği bir alışveriş noktasına dönüştürüyor. Sektör buna agentic commerce diyor.

Hiçbir siteye ya da mağazaya girmeden 1.000-2.000 dolarlık bir dizüstüyü bir ajanın seçip alması sorusuna Johnson net yanıt verdi: "Açıkçası bunu kimse yapmayacak." Dizüstü almak fazlasıyla kişisel bir karar: alıcılar ağırlığını hissetmek, ekranı görmek ve doğru boyutu seçmek istiyor. "Yapay zekâ size bir ürünü fiziksel olarak deneyimletmeyi asla başaramaz" diyen Johnson'a göre ajanlar müşteriyi mağazaya girmeden önce daha iyi bilgilendirecek: "Mağazaya geldiklerinde sadece daha bilgili alışverişçiler olacaklar."

Sır camda değil, insanlarda

Bu argüman Apple'ın yirmi yıldan fazla önce verdiği karara dayanıyor: mağazalar yalnızca Mac satılan yerler değil, ürünlerin denenip kullanımın öğrenildiği mekânlar olarak tasarlandı. Johnson, Steve Jobs'la birlikte yürüttüğü bu çalışmayı "Shop Different: How Retail Revealed Apple's Genius" kitabında anlatıyor.

Rakipler cam ağırlıklı tasarımı, açık yerleşimleri ve Genius Bar'ın benzerlerini aldı ama çoğu zaman insanları atladı, diyor. "Apple'ın gizli sosu her zaman insanları, mağazadaki çalışanlar ve müşteriye davranış biçimleriydi." Apple Store çalışanları komisyonla çalışmıyor — bu yaklaşım satış baskısını kaldırmayı amaçlıyor.

J.C. Penney'den AI iyimserliğine

Johnson 2011'de Apple'dan ayrılıp zor durumdaki mağaza zinciri J.C. Penney'in başına geçti; satışlar çökünce iki yıldan kısa sürede görevden alındı. Çok fazla şeyi çok hızlı değiştirmeye çalıştığını söylüyor: "Bir dönüşüm olması gereken yerde startup mantığı uyguladım." Daha sonra teknoloji ürünlerini ve kurulum hizmetlerini müşterilerin evine götüren Enjoy Technology'yi kurdu; şirket 2022'de iflas etti ve varlıklarının neredeyse tamamını Asurion'a sattı.

Teknolojinin kendisi konusunda ise iyimserliğini koruyor. "Yapay zekâya gerçekten inanıyorum. Ben bir yapay zekâ iyimseriyim" diyen Johnson, Jobs'ın da yapay zekâyı benimseyeceğini, ancak insan muhakemesinin yerine koymayacağını ekliyor: "İnsan sezgisinin yerini alacak bir şey yok."