Thomas Dullien: Olgunlaşma Sürecimde Üç Önemli Adım

Güvenlik araştırmacısı Thomas Dullien, bilinen adıyla Halvar Flake, 21 Ağustos 2026'da “Olgunlaşma Sürecimde Üç Önemli Adım” başlıklı kişisel bir yazı yayımladı. Çıkış noktası iki kişisel olay: kendisinin iki katı yaşında olan babasının yakın zamanda vefatı ve kendisinden genç bir ekibe katılması. Dullien artık babasının onun doğduğu yaştaki yaşına yakın ve kendisinin “eski kuşak” hâline geldiğini, üstünde kimsenin kalmadığını söylüyor.

Kendi teşvik yapını anlamak

İlk ders: düşündüğün her şeye inanma ve kendi teşvik yapını dikkatle incele. Oppenheimer atom bombasının yaratılması yüzünden kamu önünde vicdan azabı çekiyordu; von Neumann ise bazı insanların suçun kredisini almak için vicdan azabı sergilediğini söylemişti.

Gençliğinde, özellikle kimsenin bilmediği 0day'lere sahip olduğunda Dullien bunun getirdiği sorumluluk üzerine kıvrandı: düzeltmeli miydi, yoksa iyilik için mi kullanmalıydı? Bugün, bireyler önemli olsa da birçok fikrin olgunlaşma zamanı olduğunu ve bireyin eyleminin o an sandığından daha az önem taşıdığını savunuyor; ayrıca işinin dünyayı nasıl etkileyeceğini öngörmek neredeyse imkânsız. Aynı açık, bir teröristin yakalanmasına yarayabilir — iyi — ya da birinin tutuklanıp 183 kez işkence görmesine — kötü.

Vardığı sonuç: işinin etkisine dair kaygı, egoyu okşar ve dizginlenmelidir, çünkü tarih büyük ölçüde sizden kaçınarak ilerler. Değerli beceri, üstbiliştir: kendi düşüncelerini mesafeli biçimde gözlemlemek ve “bu hikâyede nasıl kötü adam olabilirim?” diye sormak.

Tek nedenli determinizm bir yanılsamadır

İkinci içgörü programlama kültürüne dair. Dullien, genç bilgisayar meraklılarının alıştığı tek nedenli determinizmin bir yanılsama olduğunu, bunu nesiller boyu elektrik ve süreç mühendislerinin sürdürdüğünü ve bilgisayar bilimcilerinin bu sayede uzun süre olasılıklara ve ampirik temele ihtiyaç duymadığını söylüyor.

Gerçek şu ki bilgisayar fiziksel bir cihazdır: aşınma, birimler arası kalite farkları ve yalnızca “olasılıksal olarak deterministik” davranış. Sıcaklığı, voltajı, elektromanyetik alanları değiştirin ya da komşu DRAM satırlarına hızlıca erişin — determinizm ortadan kalkar. Bu onu model hizalaması üzerine de düşündürüyor: kusursuz hizalanmış bir model bile çıkarım sırasında rastgele bit dönüşlerine açık ve uygunsuz değerlere dönen bitlerle herhangi bir garanti sürdürmek zor.

Akıl ve duygu birbirinin karşıtı değildir

Üçüncü sonuç kültürel: akıl ile duygunun bir yelpazenin iki ucu olduğu yönündeki Batı inancı bir kurgudur; “yüksek” aklın “temel” duyguları dizginlemesi gerektiği fikri de. Batı dışı kültürlerin çoğunda akılcı muhakeme ile dürtü ve duyguların bütünleşmesi daha yaygındır ve ona göre biyolojik gerçekliğe daha yakındır.

Nörobilim açısından duygusal değerleme, büyük bir karar verme mekanizmasının parçasıdır ve bu bileşen hasar gördüğünde ya da çıkarıldığında mekanizma düzgün çalışmaz; beynin sözle ifade etmekte zorlandığı pek çok şey duygular ve bedenden gelen geri bildirim yoluyla iletilir.

Mantıksal argüman da açık: daha fazla bilgi kullanmak kararları iyileştiriyorsa, bir bilgi kaynağını kasten ortadan kaldırmak onları kötüleştirir. Bu, yalnızca dürtüyle hareket etme çağrısı değil — duygular dahil tüm yelpazeyi bütünleştirme çağrısıdır.